I OZ 411/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1321/22 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J.J. na postępowanie Prezydenta Miasta O. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 10 marca 2025 r., sygn. akt: II SA/Kr 1321/22, w sprawie ze skargi J.J. na postępowanie Prezydenta Miasta O. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2024 r. (k. 178). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowienie z 13 grudnia 2024 r. zostało wydane na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Sąd uznał, że żaden przepis nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego postanowienia, wobec czego zażalenie odrzucił jako niedopuszczalne. Skarżący pismem z 11 kwietnia 2025 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji z 10 marca 2024 r. (k. 193). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w dalszej części powołanego przepisu. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2024 r. uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 2 sierpnia 2024 r. (k. 155), a takie postanowienie nie jest żadnym z postanowień wymienionych w drugiej części art. 194 § 1 p.p.s.a. Ponadto żaden inny przepis ustawy nie stanowi, aby na takie postanowienie służyło zażalenie. W szczególności takim przepisem nie jest art. 195 § 2 p.p.s.a. Zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Stosownie zaś do zdania drugiego powołanego przepisu, od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. W art. 195 § 2 p.p.s.a. potwierdza się zatem jedynie dopuszczalność zażalenia na postanowienie wydane po tym jak wojewódzki sąd administracyjny po uchyleniu na podstawie art. 195 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. zaskarżonego zażaleniem postanowienia rozpozna sprawę na nowo. Podkreślić należy, że z art. 195 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. wynika, że autokontrola postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego przeprowadzana na podstawie powołanego przepisu składa się z dwóch elementów. Po pierwsze, z uchylenia zaskarżonego postanowienia. Po drugie, z rozpoznania sprawy na nowo. Pierwszy element jest stałym składnikiem autokontroli. Wojewódzki sąd administracyjny w razie uznania, że zachodzi chociażby jedna z przesłanek zastosowania autokontroli (nieważność postępowania lub oczywista zasadność zażalenia) zawsze uchyla zaskarżone postanowienie. Drugi element zachodzi, używając słów ustawy, "w miarę potrzeby". Zdanie drugie art. 195 § 2 p.p.s.a. dotyczy postanowienia wydanego w ramach tego drugiego elementu autokontroli. Potwierdza to zastosowany w tym przepisie zwrot mówiący o dopuszczalności zaskarżenia "na zasadach ogólnych". Ten zwrot oznacza, że środek odwoławczy służy, gdy wraz z uchyleniem zaskarżonego postanowienia podjęto takie rozstrzygnięcie, które podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych, a więc w odniesieniu do postanowień na podstawie art. 194 § 1 p.p.s.a. Zatem, jeżeli wojewódzki sąd administracyjny stosując art. 195 § 2 p.p.s.a. jedynie uchyli postanowienie o odrzuceniu skargi, to na takie postanowienie nie służy zażalenie. Zasadnie więc Sąd I instancji stwierdził, że żaden przepis nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego postanowienia. W tych okolicznościach Sąd I instancji prawidłowo, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 13 grudnia 2024 r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.