I OZ 408/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 246/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 28 grudnia 2023 r., nr 173/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 27 stycznia 2024 r. B. R. skierował, za pośrednictwem platformy e-PUAP, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 28 grudnia 2023 r. nr 173/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 31 lipca 2023 r. nr 26/23 o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach z 7 czerwca 2023 r. nr 18/23 o udostępnieniu wnioskodawcy do wglądu w formie kopii dokumentów jego dotyczących. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 marca 2024 r. w sprawie o sygn. II SA/Wa 246/24 wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z 28 grudnia 2023 r., nr 173/2023. Skarżącego pouczono, że powyższej czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżącego jednocześnie pouczono o warunkach wnoszenia pism oraz doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W pouczeniu w ust. 12 znalazła się jednoznaczna uwaga, że "wniesienie pisma do sądu w formie dokumentu elektronicznego jest równoznaczne z żądaniem doręczania korespondencji z sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej". Przesyłka, zawierająca pismo Sądu z 14 marca 2024 r. wraz z odpisem wskazanego wyżej zarządzenia, nie została podjęta przez skarżącego, pomimo podwójnego zawiadomienia o oczekującej korespondencji sądowej (w dniu 15 marca 2024 r. oraz w dniu 23 marca 2024 r.) i z datą 30 marca 2024 r., z uwagi na niepodjęcie jej w terminie i mając na względzie tryb doręczeń przewidziany w art. 74a § 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a., dokument elektroniczny uznano za doręczony (dowód: urzędowe poświadczenie doręczenia znajduje się w aktach sądowych). Zaskarżonym postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Zgodnie natomiast z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. od skargi) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Po myśli art. 214 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wywiedzionej przez niego skargi poprzez uiszczenie opłaty w kwocie 100 złotych. Skarżący nie korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych, wobec czego zachodziły podstawy do wezwania go do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty sądowej od skargi w siedmiodniowym terminie pod rygorem jej odrzucenia. Wobec ziszczenia się przesłanek z art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarżący do uzupełnienia ww. braków formalnych prawidłowo został wezwany za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Z akt sprawy wynika, że w dniach 15 i 23 marca 2024 r. skarżącego powiadomiono o oczekującej korespondencji sądowej w formie dokumentu elektronicznego. Wobec nieodebrania skierowanej do skarżącego przesyłki, zawierającej m.in. wezwanie do uzupełnienia braków skargi, uznano ją za doręczoną z dniem 30 marca 2024 r. W ustawowym terminie, który upływał 8 kwietnia 2024 r., skarżący nie opłacił wpisu sądowego. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że skargę należało odrzucić na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentów skarżącego, dotyczących niemożności otworzenia korespondencji, wskazać należy, że nie mogły one odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo bowiem uznał, że skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu. Z kolei okoliczności, które w jego ocenie były przyczyną uchybienia terminu, mogłyby stanowić jedynie uzasadnienie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.