I OZ 404/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Go 449/24 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Grażyny Staniszewskiej w sprawie ze sprzeciwu [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 28 maja 2024 r. nr SKO-7819/1817-O/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Go 449/24 oddalił wniosek [...] o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego WSA Grażyny Staniszewskiej. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zarzucając naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i art. 25 § 1 p.p.s.a. - poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego, mimo że ten sam sędzia wcześniej orzekał w tej samej sprawie, co obiektywnie rodzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności; art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC - poprzez naruszenie prawa do rozpoznania sprawy przez sąd bezstronny, niezależny i niezawisły sąd; oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe, lakoniczne lub pozorne uzasadnienie postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Przy czym stosownie do treści art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w toku postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r. II FZ 60/08, OSP 2008/12/133, z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez: A. Kabata w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, uw. 4 do art. 19 oraz J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 234, nb 5; s. 238, nb 2; postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 31.1. 2011 r. K 3/09, OTK-A z 2011/1/5). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczeń podjętych z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się strona, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem (postanowienie NSA z 29 lutego 2024 r., I OZ 72/24; wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r. II OSK 392/08; postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r. II OZ 559/12, akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską - op. cit., s. 234, nb 5). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Grażyny Staniszewskiej. Wskazane przez wnioskodawcę okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia strony z prowadzenia przez ww. sędziego czynności w niniejszej sprawie. Sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, złożyła oświadczenie, o którym mowa w art. 22 § 2 p.p.s.a. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec zaś niewskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego oświadczenia – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego sędziego WSA było zgodne z prawem. Skarżący nie przedstawił w zażaleniu takich okoliczności, które podważałyby zapatrywanie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wbrew zarzutom zażalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył żadnego z wymienionych w nim przepisów. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 ppsa. Zawiera ono wszelkie niezbędne elementy. Klarownie wynika z niego sposób rozumowania Sądu oraz zasadność rozstrzygnięcia co do braku spełnienia przesłanek do wyłączenia sędziego objętego wnioskiem. Merytoryczna ocena wniosku została dokonana przez Sąd w sposób wyczerpujący. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zarówno ocenę prawną, jak i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżone postanowienie nie narusza także art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946) ani art. 6 ust. 1 EKPC (w żaden sposób nie uzasadnionego odnośnie treści tego konkretnie przepisu). Prawo skarżącego do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy prowadzonej w postępowaniu II SA/Go 449/24 przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, wbrew zarzutowi zażalenia, nie zostało naruszone. Za całkowicie pozbawiony sensu uznać należy zarzut naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i art. 25 § 1 p.p.s.a. - poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego. Art. 24 § 1 p.p.s.a nie zawiera punktów i stanowi o tym, że przepisy rozdziału odnoszącego się do wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Zaś art. 25 § 1 p.p.s.a. to pierwszy przepis z rozdziału opisującego zdolność sądową i procesową strony. W związku z powyższym niezasadny jest ten zarzut do wniosku o wyłączenie sędziego, postanowienia o odmowie jego wyłączenia oraz zażalenia mającego je podważyć. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.