I OZ 399/24

Dnia 13 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 316/23 w sprawie ze skargi I.R. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zawieszenia/wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 316/23, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w sprawie ze skargi I.R. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zawieszenia/wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącego kasacyjnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Na ww. wezwanie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł zażalenie (po jego skutecznym doprecyzowaniu), podnosząc, że – z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 114 ust. 4 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2023, poz. 1230) i w związku z art. 10 § 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. 2023, poz. 810), Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie prowadzonej działalności nie ponosi opłat sądowych i skarbowych – wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takie szczególne przepisy zawarte są zarówno w samej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – chociażby art. 239 – jak również w innych ustawach. Z przypadkiem przepisu szczególnego zwalniającego stronę od konieczności ponoszenia kosztów postępowania mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat skarbowych i sądowych w sprawach toczących się w zakresie prowadzonej przez Zakład działalności określonej w tej ustawie. Natomiast w myśl art. 68 ust. 1 pkt 1 b) ww. ustawy, do zakresu działania Zakładu należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek. W niniejszej sprawie skarga dotyczy wypłaty świadczenia wychowawczego (wstrzymania jego wypłaty), zatem postępowanie toczy się w sprawie z zakresu działalności ZUS i winien mieć zastosowanie art. 114 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, zwalniający Zakład od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym zarządzenie wzywające Zakład Ubezpieczeń Społecznych do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało wydane z naruszeniem tego przepisu i z tego powodu podlega ono uchyleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.