Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OZ 383/26

Postanowienie NSA z 21 października 2026 r., I OZ 383/26 – zasiłki celowe i okresowe

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
21 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 575/25, o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 lipca 2025 r., znak: SKO.41/2289/OS/2025, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 8 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 575/25, odrzucił skargę kasacyjną P.K. od wyroku Sądu I instancji z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie ze skargi P.K., zwanego dalej "skarżącym", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 lipca 2025 r., znak: SKO.41/2289/OS/2025, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga kasacyjna sporządzona przez skarżącego osobiście, z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, jest niedopuszczalna, a nadto, została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności, w związku z tym podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 175 § 1 oraz 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 177 § 1 w związku z art. 83 § 3 P.p.s.a. poprzez ich nadmiernie formalistyczną wykładnię i przyjęcie, że dla zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozstrzygająca jest dopiero data przekazania pisma przez Naczelny Sąd Administracyjny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo że skarga kasacyjna została przed upływem terminu nadana u operatora wyznaczonego i skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego, będącego sądem ustawowo właściwym do jej merytorycznego rozpoznania, 2) art. 178 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie mimo braku dostatecznych podstaw do przyjęcia, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, 3) art. 175 § 1 w związku z art. 178 P.p.s.a., przez ich zastosowanie w sposób automatyczny, nadmiernie formalistyczny i nieproporcjonalny, z pominięciem obowiązku wykładni przepisów procesowych w zgodzie z Konstytucją RP, 4) art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie wykładni prowadzącej do nieproporcjonalnego pozbawienia strony prawa do rozpoznania środka zaskarżenia, mimo że przed upływem terminu strona zamanifestowała zamiar zakwestionowania orzeczenia WSA oraz skierowała środek zaskarżenia do sądu powołanego do jego rozpoznania, 5) art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, przez przyjęcie, że formalny brak skargi kasacyjnej, polegający na jej niesporządzeniu przez profesjonalnego pełnomocnika, uzasadnia automatyczne odrzucenie środka zaskarżenia bez uprzedniego zapewnienia stronie realnej możliwości usunięcia tej przeszkody. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu. W dniach 3 i 5 sierpnia 2026 r. skarżący złożył pisma stanowiące uzupełnienie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Z kolei z treści § 2-3 tego przepisu wynika, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy skargę kasacyjną sporządza doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Powyższy przepis statuuje tzw. przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu kasacyjnym. Podkreślić przy tym trzeba, że obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1-3 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej. Niesporządzenie jej z zachowaniem wymogu adwokacko-radcowskiego jest nieusuwalnym brakiem, co znaczy, że nie podlega on konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 175). Wobec powyższego stanowisko Sądu I instancji w zakresie niedopuszczalności złożenia skargi kasacyjnej osobiście przez z skarżącego z pominięciem instytucji tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego należało uznać za prawidłowe. Niezależnie od wyżej opisanej wadliwości podmiotowej skargi, Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei art. 177 § 4 P.p.s.a. precyzuje, że w przypadku złożenia przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, termin dla strony biegnie od dnia doręczenia jej odpisu tej opinii. W niniejszej sprawie doręczenie opinii skarżącemu nastąpiło w dniu 8 maja 2026 r., w konsekwencji termin do wniesienia skargi dla skarżącego upływał w dniu 8 czerwca 2026 r. Skarżący w ostatnim dniu terminu nadał skargę kasacyjną w placówce pocztowej, lecz skierował ją bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z pominięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego – z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego – datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania (nadania) przez NSA do sądu właściwego (m.in. postanowienie NSA z dnia: 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 59/15; 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 707/15; 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OZ 1613/15; 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 119/16; 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 958/20; 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I OZ 215/22; wyrok NSA z 11 lutego 2025 r. sygn. III OSK 1662/24 – CBOSA). Skarżący nadał skargę w placówce pocztowej w dniu 8 czerwca 2026 r., a więc ostatniego dnia terminu, jednak zaadresował ją bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismo wpłynęło do NSA w dniu 11 czerwca 2026 r. i zarządzeniem Przewodniczącego z tego dnia przekazane zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Tym samym, mając na względnie przedstawione powyżej rozważania prawne, należało uznać, że nie został zachowany termin wynikający z art. 177 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji stanowisko Sądu I instancji, co do niespełnienia przesłanki złożenia skargi kasacyjnej w terminie należało uznać za właściwe. Wobec kumulatywnego wystąpienia dwóch samodzielnych przesłanek odrzucenia środka zaskarżenia – tj. wniesienia skargi kasacyjnej z uchybieniem terminu oraz z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 178 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 września 2026
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny