II SO/Gl 28/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. P. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej w G. za niewykonanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1188/26 wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wymierzenia organowi grzywny.

Pismem z 2 października 2026 r. P. P. (dalej "wnioskodawca") wniósł o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej: "organ") na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 61 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") za niewykonanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 września 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1188/26 wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji. We wniosku wnioskodawca wskazał, że organ bezprawnie, uporczywie i celowo nie wykonuje wskazanego postanowienia, tym samym wnosi o przyznanie sumy pieniężnej oraz ukaranie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. grzywną. Wskazał, że brak wykonania przez organ postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach naraża jego samego oraz małoletnie dzieci na brak środków do życia. Do wniosku załączył kserokopię postanowienia WSA w Gliwicach z 28 września 2026 r., wydruk korespondencji elektronicznej (SMS) z reprezentantem organu z 2 października 2026 r., kserokopię wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz wniosku o natychmiastowe wycofanie wniosku ZUS o dokonywanie potrąceń ze świadczenia rentowego z 30 września 2026 r. W piśmie procesowym z 9 października 2026 r. wnioskodawca podtrzymał swój wniosek i na dowód bezpośredniej odmowy wykonania postanowienia Sądu przedłożył kserokopię pisma z 9 października 2026 r. Kierownika Działu ds. Realizacji Zadań z Zakresu Pomocy Społecznej. W kolejnym piśmie procesowym z 9 października 2026 r. (replika na stanowisko OPS) wnioskodawca wskazał na manipulacje orzecznicze organu i podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu zamraża jego skutki od momentu wydania, obligując organ do wypłaty zatrzymanych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 112 p.p.s.a. w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W myśl natomiast powołanego art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1 tego artykułu, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Omawiany przepis znajduje zastosowanie w przypadku uchylania się organu od zastosowania się do prawomocnych postanowień sądu wydawanych w toku postępowania sądowego, gdy organ ten pomimo braku przeszkód faktycznych lub prawnych, świadomie nie realizuje postanowień sądu. Przesłanką wymierzenia grzywny w tym trybie jest wniosek strony oraz świadome niestosowanie się organu do postanowienia sądu, mimo braku ku temu przeszkód faktycznych lub prawnych (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 112). Przedmiotem wniosku jest wymierzenie grzywny Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej w G. za niewykonanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 1188/26 (pkt 1) oraz przyznanie od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. z uwagi na rażące naruszenie prawa i bezprawność działania organu (pkt 2). Odnosząc się do pkt 1 wniosku wskazać trzeba, że językowa wykładnia przepisu art. 112 p.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że Sąd jest uprawniony do wymierzenia grzywny, pod warunkiem zaistnienia wskazanych w nim przesłanek, wyłącznie organowi, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie organami tymi są Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach i Prezydent Miasta G., w imieniu którego zadania z zakresu pomocy społecznej realizuje Ośrodek Pomocy Społecznej w G.. Omawianej regulacji Sąd nie może zatem zastosować ani wobec Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. ani wobec Ośrodka Pomocy Społecznej w G., które to podmioty nie są ani stronami ani uczestnikami postępowania sądowego. Ponadto należy wskazać, że przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest uchylanie się przez organ od zastosowania się do postanowienia sądu podjętego w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy. Przy czym, aby można było rozważać niezastosowanie się przez organ do postanowienia, akt ten musi bądź kreować obowiązek organu bądź też zakazywać podejmowania określonych czynności (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 1 kwietnia 2008 r., I SA/Wr 198/08). Przepis powyższy ma zatem zastosowanie m. in. wtedy, gdy organ uchyla się od zastosowania się do postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że instytucja wstrzymania wykonania aktu (decyzji) może odnieść skutek wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych jeszcze nie wykonanych - wstrzymanie wykonania aktu stanowi jedynie czasową przeszkodę do kontynuowania jego egzekucji, nie stanowi zaś podstawy do zwrotu już wyegzekwowanych świadczeń (por. postanowienie NSA z 1 czerwca 2026 r., I FZ 106/26). Wobec tego wskazane przez wnioskodawcę potrącenia z jego świadczenia rentowego za okres od grudnia 2025 r. oraz od lutego do maja 2026 r. nie dowodzą uchylania się od zastosowania się do postanowienia WSA w Gliwicach, które zapadło 28 września 2026 r. Odnosząc się zaś do pkt 2 wniosku należy wskazać, że przywołany art. 154 p.p.s.a. odnosi się do niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nie zaś do postanowień wydawanych przez wojewódzki sąd administracyjny w toku postępowania. Mając na uwadze, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wymierzenie organowi grzywny, Sąd, działając na podstawie art. 112 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w postanowieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.