I OZ 370/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1707/17 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: oddalić zażalenie.

Powiat [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Powiatu [...] wykonanie zaskarżonej decyzji niesie zagrożenie bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz może pociągnąć za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody, tj. utraty prawa własności nieruchomości zabudowanej budynkiem, gdzie Powiat prowadzi szkolne schronisko młodzieżowe. Odwrócenie tych skutków z kolei byłoby niemożliwe w przypadku gdyby nastąpił obrót przedmiotową nieruchomością. Zaskarżonym postanowieniem z 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja powoduje istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności objętej postępowaniem nieruchomości. Przywrócone zostaną bowiem prawa następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości. Oznacza to realną możliwość zbycia nieruchomości, co z kolei może doprowadzić do sytuacji, w której powstaną skutki trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny, działający w granicach swojej właściwości i kompetencji, nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, powstałych w wyniku zawartej umowy sprzedaży. Dlatego też Sąd uznał, że powołane we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosku i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. T. (uczestnik postępowania) wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu wnikliwego i długotrwałego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Wojewodę [...], które zostało pozytywnie zweryfikowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazano bezzasadność zarzutów podnoszonych w odwołaniu przez Powiat [...]. W ocenie K. T. złożona w niniejszej sprawie skarga również nie jest zasadna i ma na celu jedynie wydłużenie i utrudnienie prawowitym właścicielom dochodzenia należnych im praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki ochrony tymczasowej. Jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy na nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji, które w ocenie organu odwoławczego nie podpadały pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, funkcjonuje szkolne schronisko młodzieżowe. Decyzja o stwierdzeniu, że przedmiotowa nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, jednakże nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. Stwierdzenie natomiast, że nieruchomość nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN wywołuje skutek prawnorzeczowy prowadzący do wykreślenia podmiotu publicznoprawnego z księgi wieczystej (o ile był on ujawniony). W konsekwencji powyższego spadkobiercy dawnych właścicieli będą mogli podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw, np. działania zmierzające do zbycia nieruchomości, czy jej obciążenia. To zaś oznacza, że istnieje realna możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków prawnych oraz wyrządzenia znacznej szkody. Zauważyć wypada także, że art. 61 § 3 P.p.s.a. statuuje, iż podstawą wstrzymania wykonania decyzji może być sama okoliczność, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania przez decyzję trudnych do odwrócenia skutków. Nieobligatoryjność wystąpienia skutków (ich potencjalność) nie może być zatem przesłanką do odmówienia wstrzymania wykonania decyzji. Mając zatem na uwadze poczynione ustalenia, potencjalność zmiany stosunków własnościowych nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją lub możliwość dokonania zmian w dotyczącej jej księdze wieczystej uznać należy, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania przez tę decyzję skutków trudnych do odwrócenia. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu podnieść należy, że z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że nie mogą stanowić przesłanek przemawiających przeciwko wstrzymaniu wykonania decyzji argumenty dotyczące merytorycznej zasadności skargi, podnoszone w zażaleniu. To, czy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów, czy też nie, jest odrębną kwestią w stosunku do tego, czy należy stronie udzielić ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.