I OZ 37/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1771/23 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 2025 r. odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi J.L. na działanie Starosty Będzińskiego w przedmiocie zgłoszenia zniszczenia znaków granicznych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1771/23, w sprawie ze skargi J.L. (dalej: skarżący) na działanie Starosty Będzińskiego w przedmiocie zgłoszenia zniszczenia znaków granicznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie tego Sądu z 22 kwietnia 2024 r. odrzucające skargę kasacyjną skarżącego wniesioną od postanowienia z 29 stycznia 2024 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Zarządzeniem z 6 sierpnia 2025 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia zażalenia. W piśmie z 1 września 2025 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z kolei w myśl art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (to jest od skargi, sprzeciwu od decyzji lub postanowienia, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 214 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Rozpoznając zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie powyższe przepisy zastosowano w sposób prawidłowy i zasadnie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wysokość należnego wpisu została również prawidłowo ustalona na kwotę 100 złotych. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 złotych. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż postanowieniem referendarza sądowego z 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II SPP/Gl 22/25, oddalono jego wniosek o zmianę postanowienia z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SPP/Gl 94/24, odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a postanowieniem z 4 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał postanowienie referendarza sądowego z 5 czerwca 2025 r. w mocy. Zażalenie skarżącego na postanowienie z 4 sierpnia 2025 r. zostało odrzucone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 września 2025 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 grudnia 2025 r., sygn. akt I OZ 767/25, oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z 17 września 2025 r. Kwestia dotycząca odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy została więc prawomocnie rozstrzygnięta, wobec czego zachodziły podstawy do wezwania go do uiszczenia ww. opłaty sądowej w siedmiodniowym terminie pod rygorem odrzucenia zażalenia. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Podniesiona w zażaleniu argumentacja w istocie zmierza do wykazania, że po stronie skarżącego zachodzą przesłanki do przyznania mu pomocy sądowej w zakresie całkowitym. Należy jednak podkreślić, że kognicja Sądu rozpoznającego zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ogranicza się do oceny formalnej prawidłowości tego zarządzenia, w szczególności istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczenia należnej opłaty sądowej. W tym zakresie Sąd jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych i nie jest uprawniony do ponownej oceny zasadności tego rozstrzygnięcia. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a.