I OZ 350/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 749/23 w sprawie ze skargi P.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 12 października 2023 r., nr SKO.4010.GR/642/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: zwrócić zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie celem uzupełnienia dostrzeżonych braków.

W dniu 10 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydal dwa postanowienia o sygn. akt III SA/Lu 749/23. Jednym z nich, (k. 77 akt sądowych) odrzucił wniosek P.Z. (dalej: skarżący) o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braku formalnego skargi oraz zwrócił skarżącemu wpis od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z 12 października 2023 r., nr SKO.4010.GR/642/23. Drugim z nich (k. 83 akt sądowych) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Lubinie z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 749/23. Oba postanowienia zostały przesłanek skarżącemu jedną przesyłką pocztową. Pismem z 24 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 749/23. W pkt I zażalenia jako jego przedmiot określił postanowienie z 10 kwietnia 2024 r. w zakresie, w jakim Sąd I instancji odrzucił jego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Natomiast w pkt III zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z 31 stycznia 2024 r. Również pkt II zażalenia oraz jego uzasadnienie odnoszą się do przesłanek odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Lublinie z 31 stycznia 2024 r. Od zażalenia wniesiono wpis w kwocie 100 zł (k. 111 akt sądowych). Zarządzeniem z 29 kwietnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Lublinie zakwalifikował zażalenie jako odnoszące się do postanowienia z 10 kwietnia 2024 r. w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braku formalnego skargi. Tak też określono przedmiot zażalenia, przedstawiając akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Stwierdzenie przez sąd pierwszej instancji istnienia przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej nie jest ostateczne i nie wiąże sądu odwoławczego, nie stanowi również wystarczającej przesłanki merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a. nakładają obowiązek badania kwestii istnienia przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej zarówno na sąd pierwszej, jak i drugiej instancji. (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 180). Przepis art. 180 p.p.s.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego. W sytuacji, w której zażalenie zawiera braki uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, Naczelny Sąd Administracyjny przekazuje zażalenie wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu w celu podjęcia czynności zmierzających do ich usunięcia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem właściwy do wydania zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych środka odwoławczego. W niniejszej sprawie, skarżący wniósł zażalenie i uiścił wpis sądowy od zażalenia, jednakże z treści tego zażalenia nie sposób jednoznacznie wywieść, które postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 10 kwietnia 2024 r. jest jego przedmiotem. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać, że intencją skarżącego jest zakwestionowanie postanowienia o odrzuceniu wniosku (wniosków) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, skoro argumentacja pisma skarżącego wskazuje jednocześnie, że nie zgadza się on z wydanym postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Możliwość wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia Sądu I instancji jest związana z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego. Nie jest zatem dopuszczalne rozpoznanie zażalenia, bez wcześniejszego wyjaśnienia, które orzeczenie ma być przedmiotem kontroli. Samodzielne dokonanie wyboru przez Sąd mogłoby prowadzić do dokonania kontroli instancyjnej postanowienia wbrew woli skarżącego i konieczność uiszczenia kolejnego wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie, które skarżący faktycznie chciał zaskarżyć. Brak jest zatem podstaw do odkodowania, które postanowienie skarżący uczynił przedmiotem zażalenia bądź dokonania za skarżącego wyboru, które postanowienie ma być przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie doszło do przedwczesnego przedstawienia akt sprawy, bez wyjaśnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, które postanowienie z 10 kwietnia 2024 r. skarżący uczynił przedmiotem wnoszonego zażalenia, lub ewentualnie pobrania wpisu, jeżeli przedmiotem zaskarżenia są oba postanowienia. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.