I OZ 345/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt II SA/GI 701/23 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 marca 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/457/2023/4364 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/GI 701/23 wydanym na posiedzeniu jawnym - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji) oddalił skargę K.C. (dalej: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium) z 2 marca 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/457/2023/4364 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z 28 grudnia 2023 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym), Skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/GI 701/23 – Sąd I instancji odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OZ 165/24 zostało oddalone. Następnie postanowieniem z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt II SA/GI 701/23 - Sąd I instancji odmówił Skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na złożenie wniosku w tym przedmiocie z przekroczeniem ustawowego terminu. Sąd zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie wyrok został wydany po przeprowadzeniu rozprawy 18 grudnia 2023 r. Tym samym termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 27 grudnia 2023 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy, Skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku dopiero 28 grudnia 2023 r., a zatem po upływie terminu. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie. W uzasadnieniu podniosła te same argumenty, co we wniosku o przywrócenie terminu, tj. wskazała na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że dokonano prawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej informację o terminie rozprawy, podczas gdy przesyłka ta nie została jej nigdy doręczona, ani też nie została awizowana, a w związku z tym doszło do naruszenia art. 73 p.p.s.a. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu, a zażalenie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku, sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z treści powołanego przepisu wynika, że siedmiodniowy termin, w którym strona może żądać doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem jest terminem ustawowym, którego bieg został wyraźnie określony. Momentem początkowym, z którym wiąże się uprawnienie strony, jest ogłoszenie wyroku albo doręczenie odpisu sentencji wyroku. Wynika to ze słów "wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku". Oznacza to, że żądanie doręczenia wyroku z uzasadnieniem strona może zgłosić skutecznie dopiero po ogłoszeniu wyroku albo po doręczeniu jej odpisu sentencji wyroku. Wcześniejsze zgłoszenie takiego żądania nie wywołuje skutków prawnych. Wyrok w niniejszej sprawie ogłoszony został na rozprawie 18 grudnia 2023 r. O terminie tej rozprawy Skarżąca zostało prawidłowo powiadomiona. W niniejszej sprawie doszło bowiem do skutecznego doręczenia pisma zawiadamiającego o terminie rozprawy w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z koperty, jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 14 listopada 2023 r., o czym powiadomiono adresata umieszczając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki pod adresem Skarżącej. Powtórne awizowanie nastąpiło 23 listopada 2021 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 29 listopada 2023 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. W związku z tym uznać należy, że awizowanie przesyłki i tryb jej doręczenia były prawidłowe. W tym miejscu dodać jedynie należy, że nie można też zapomnieć, że Skarżąca o wydaniu wyroku w niniejszej sprawie dowiedziała się tego samego dnia podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu. Powyższe ustalenia potwierdzone zostały postanowieniem Sądu I instancji z 10 stycznia 2024 r., którym to odmówiono Skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Postanowienie to było także przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OZ 165/24 oddalił zażalenie Skarżącej na powyższe postanowienie. W tej sytuacji wskazać należy, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 27 grudnia 2023 r. Wprawdzie Skarżąca pismem z 28 grudnia 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożyła wniosek o sporządzenie przedmiotowego uzasadnienia, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, ale jak już wspomniano powyżej ostatni z przywołanych wniosków został rozpoznany odmownie, a postępowanie w tej sprawie zakończyło się wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OZ 165/24. Oznacza to, że w sytuacji nieprzywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wniosek taki musi zostać uznany za spóźniony, co prowadzi do odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku. Na marginesie powyższych rozważań wskazać zaznaczyć, że argumentacja Skarżącej zawarta w rozpoznawanym zażaleniu odnosi się do kwestii braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jako taka podlega zatem badaniu w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia tego terminu, które jak wskazano powyżej już zakończyło się. Argumentacja ta nie może zatem przemawiać za zmianą bądź uchyleniem prawidłowego postanowienia Sądu I instancji z 13 maja 2024 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § p.p.s.a.