I OZ 339/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 687/16 o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi J. M. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały opiniującej kandydata na Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. i ogłoszenia nowego konkursu postanawia: oddalić zażalenie.

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2016 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. uchyliło uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. (nr [...]) w sprawie wyboru i zaopiniowania kandydata na stanowisko Prezesa RIO w K. i ogłosiło nowy konkurs. Skargę na powyższy akt, domagając się uchylenia go w części dotyczącej ogłoszenia nowego konkursu, złożył J. M. W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa w K., reprezentowana przez Zastępcę Przewodniczącego - Z. R., wniosła o odrzucenie skargi lub ewentualnie o jej oddalenie. W dniu 28 listopada 2016 r. Z. R. złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowym – na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a." - wskazując, iż po złożeniu oferty w postępowaniu konkursowym, ogłoszonym zaskarżoną przez J. M. uchwałą, stał się uczestnikiem tego postępowania. Wynik jego dotyczy bowiem interesu prawnego wnioskodawcy, choć, sam nie wniósł skargi do sądu administracyjnego na ww. uchwałę. Wnioskodawca ponadto wskazywał, iż od dnia 31 marca 2014 r., tj. od dnia śmierci Prezesa RIO w K., jako jego Zastępca - na podstawie art. 17 ust. 3 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych – kieruje działalnością Izby. Będąc zaś przewodniczącym Kolegium przeprowadzającego konkurs, był on i jest zainteresowany tym, aby konkurs ten nie był dotknięty wadami. Oddalając wniosek – na podstawie art. 33 § 1, 1a, 1b oraz 2 p.p.s,a – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził brak podstaw do dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Sąd stwierdził przede wszystkim, iż w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały nie toczyło się jeszcze nowe postępowanie konkursowe. Dopiero na skutek tej uchwały - stosownie do art. 15a ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych - w dniu [...] czerwca 2016 r. ukazało się ogłoszenie o konkursie, którego wnioskodawca, z racji przystąpienia do niego stał się uczestnikiem. W dacie podjęcia zaskarżonej przez J. M. uchwały Kolegium RIO w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. wnioskodawca występował jako członek organu podejmującego ten akt oraz jako osoba kierująca działalnością Izby, w tym jako jej reprezentant. Nie uczestniczył zatem w postępowaniu w innym charakterze. Podstawy uwzględnienia ww. wniosku nie mógł zatem stanowić art. 33 § 1 p.p.s.a. W niniejszym bowiem przypadku udział w toczącym się postepowaniu przysługuje organowi, który podjął zaskarżoną uchwałę, nie zaś osobom wchodzącym w skład tego organu, które go reprezentują. Sąd Wojewódzki uznał również, iż wnioskodawca nie był stroną postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 33 § 1a p.p.s.a. W ocenie Sądu, brak było także podstaw do dopuszczenia wnioskodawcy w charakterze uczestnika – na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. - gdyż wynik postępowania sądowego nie dotyczy jego interesu prawnego. Sąd uznał bowiem, że ewentualne nieprawidłowości w prowadzonym nowym konkursie wnioskodawca, jako kandydat na prezesa, będzie mógł zgłaszać w odwołaniu od uchwały w sprawie zaopiniowania kandydata na prezesa jaka zostanie podjęta po przeprowadzeniu procedury konkursowej przez Kolegium RIO w K. Natomiast prawa i obowiązki, wynikające z art. 17 ust. 3 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, wnioskodawca powinien realizować występując w imieniu organu, który w tej sprawie reprezentuje, poprzez zajęcie stosownego stanowiska wobec wniesionej przez J. M. skargi. Z. R., w złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, mu naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 15a ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych (dalej jako "ustawa o rio") poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w zakresie wskazanym przez WSA w Kielcach do konkursu na prezesa regionalnej izby obrachunkowej stosuje się art. 16 ust. 3 ustawy o rio; - art. 15a ust. 3 ustawy o rio poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że postępowanie konkursowe nie toczyło się w dniu podjęcia uchwały Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie uchylenia uchwały Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] czerwca 2014 roku w sprawie wyboru i zaopiniowania kandydata na Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. i ogłoszenie nowego konkursu lecz dopiero od dnia [...] czerwca 2016 r. tj. dnia ukazania się ogłoszenia o konkursie. 2. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący nie brał udziału w toczącym się postępowaniu w sytuacji, gdy był i jest uczestnikiem postępowania konkursowego, gdyż postępowanie konkursowe zostało wszczęte w wyniku zaskarżonej uchwały nr [...] z dnia [... czerwca 2016 r.; - art. 33 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący działał w niniejszym postępowaniu w imieniu organu, podczas gdy skarżący był i jest uczestnikiem postępowania konkursowego; - art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz art. 141 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny w sytuacji, gdy został on szczegółowo uzasadniony we wniosku skarżącego, a z uzasadnienia zaskarżonego zażalenia wynika, że Sąd nie dokonał analizy wszystkich przesłanek występowania interesu prawnego wskazanych przez skarżącego; - art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez dokonanie błędnej zawężającej wykładni art. 33 § 2 p.p.s.a., odmawiającej dopuszczenia skarżącego w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi innej osoby na uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., pomimo że skarżący jest uczestnikiem postępowania konkursowego i rozstrzygnięcie, w niniejszej sprawie będzie miało wpływ na jej interes prawny, przez co powinien on mieć możliwość brania udziału jako uczestnik postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w niniejszej sprawie, a w konsekwencji więc zaprezentowanie przez WSA w Kielcach wykładni art. 33 § 2 p.p.s.a. pozbawiającej skarżącego prawa do sądu przewidzianego art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji. Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowe znaczenie dla oceny złożonego przez Z. R. wniosku miała okoliczność, iż zaskarżoną uchwałą z dnia [...] czerwca 2016 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K., którego członkiem jest wnioskodawca, uchyliło uchwałę Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] czerwca 2014 r., w sprawie wyboru i zaopiniowania kandydata na prezesa RIO w K. w poprzednio ogłoszonym konkursie na to stanowisko i ogłosiło nowy konkurs. Istotnym również pozostawało, iż wnioskodawca w poprzednio ogłoszonym konkursie nie uczestniczył, co zresztą sam przyznał w złożonym zażaleniu. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli zatem wnioskodawca nie brał udziału w toczącym się przed organem postępowaniu, to brak było podstaw do przyznania mu statusu uczestnika postępowania sądowego, prowadzonego na skutek skargi wniesionej na akt wydany w tym postępowaniu przez organ. Również fakt, iż skarżący jest członkiem organu, który podjął zaskarżoną uchwałę nie daje mu takiego uprawnienia skoro w kontrolowanym postępowaniu występował jedynie w imieniu tego organu, nie zaś w imieniu własnym i na własną rzecz. Biorąc zatem pod uwagę, iż wnioskodawca nie był osobą, o której mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a., jak również podmiotem wymienionym w art. 33 § 1a p.p.s.a., brak było podstaw do dopuszczenia go przez Sąd Wojewódzki do udziału w niniejszej sprawie na tej podstawie. Wbrew stanowisku zawartemu w zażaleniu wydanie odmiennego orzeczenia nie uzasadniała także treść art. 33 § 2 p.p.s.a. Według bowiem tego przepisu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Taka sytuacja nie zachodziła zaś w analizowanym stanie faktycznym. Samo ogłoszenie konkursu na stanowisko Prezesa RIO w K. nie dotyczyło bowiem praw i obowiązków skarżącego, a skutek ten powstał dopiero po przystąpieniu przez niego do tego konkursu. Po zgłoszeniu własnej kandydatury Z. R. uzyskał zatem dopiero uprawnienie do kwestionowania podejmowanych przez organ przeprowadzający konkurs rozstrzygnięć. W kontekście powyższego bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność powołania przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art. 15a ust. 3 zamiast art. 16 ust. 3 ustawy o rio. Skoro zaś skarżący - jako obecny uczestnik przedmiotowego konkursu - będzie mógł kwestionować sposób jego przeprowadzenia, w tym kończącą go uchwałę, to nie można stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza normy konstytucyjne oraz postanowienia Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.