I OZ 332/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.D., K.D. i M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1383/22 w sprawie ze skargi Z.D., K.D. i M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr SKO.4160/55/2022 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 22 maja 2023 r., II SA/Rz 1383/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny Rzeszowie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z 20 kwietnia 2023 r., II SA/Rz 1383/22. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyrokiem z 20 kwietnia 2023 r., wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, oddalono skargę K.D., M.D. i Z.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Rzeszowie z 19 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Odpis sentencji wraz z pouczeniem o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku został doręczony skarżącym i odebrany przez nich w dniu 27 kwietnia 2023 r., zaś organowi w dniu 24 kwietnia 2023 r. W dniu 11 maja 2023 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) r. pr. D.D., działając w imieniu własnym, złożył wniosek o uzasadnienie tego wyroku oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Sąd I instancji uznał, że wniosek nie pochodzi od strony bądź pełnomocnika strony. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a ), w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przeprowadzonym postępowaniu stronami byli skarżący oraz SKO w Rzeszowie (organ administracji publicznej). W sprawie nie występowali uczestnicy postępowania, zaś strony działały osobiście (żadna ze stron nie ustanowiła pełnomocnika). Jak wynika z treści wniosku, złożył go w imieniu własnym r. pr. D.D.., który nie był ani stroną postępowania sądowego, ani też w przedmiotowym postępowaniu nie występował jako pełnomocnik strony. Z tego powodu nie przysługuje mu prawo do występowania z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skoro wniosek nie pochodził od strony, należało odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W osobistym zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że wniosek został złożony przez osobę nieuprawnioną, albowiem wnioskodawcami byli skarżący. Sąd powinien wniosek uwzględnić, na skutek działania Sądu I instancji skarżący utracili prawo do zaskarżenia wyroku, mimo że dopełnili wszystkich obowiązków. Zarzucono naruszenie art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez ograniczenie prawa do sądu i dwuinstancyjnego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy teza zażalenia, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony przez skarżących. Wniosek nie został przez skarżących podpisany. Jakkolwiek wniosek indywidualizuje sprawę przez podanie sygnatury akt sądowych i akt postępowania przed SKO oraz określa osoby skarżące, to zawiera stwierdzenie, że podpisany pod nim radca prawny, działając w imieniu własnym, wnosi o uzasadnienie wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Jakkolwiek składający wniosek jest kwalifikowanym pełnomocnikiem, to nie powołuje się na działanie na podstawie pełnomocnictwa. Gdyby osoba podpisana pod wnioskiem powołała się na działanie w imieniu skarżących, a nie dołączyła pełnomocnictwa, wówczas Sąd I instancji zobligowany byłby wezwać pełnomocnika do usunięcia braków przez dołączenie pełnomocnictwa. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca, we wniosku nie powołano się na działanie w cudzym imieniu. Należy zwrócić uwagę, że art. 96 k.c., regulując formy przedstawicielstwa i źródła umocowania wskazuje jednoznacznie, że zarówno przedstawicielstwo, jak i pełnomocnictwo, stanowią umocowanie do działania w cudzym imieniu. Takiego zastrzeżenia we wniosku nie uczyniono, wręcz przeciwnie, kwalifikowany pełnomocnik stwierdził, że działa w imieniu własnym. Także skarżący wnosząc zażalenie, nie dołączyli do niego pełnomocnictwa dla osoby podpisanej pod wnioskiem. W tej sytuacji prawidłowe i uprawnione jest stanowisko Sądu I instancji, że wniosek nie pochodził od strony postępowania - ani nie został podpisany przez strony, ani nie powołano się na działanie w ich imieniu. Nie są też uzasadnione zarzuty, że Sąd I instancji pozbawił strony prawa do sądu i rozpoznania sprawy przez sąd II instancji. Sąd I instancji prawidłowo pouczył strony o warunkach, na jakich zgodnie z ustawą, możliwe jest skorzystanie z uprawnienia do zaskarżenia wyroku. Uchybienie tym warunkom oznacza, że strona własnym działaniem pozbawiła się możliwości skorzystania z instrumentów procesowych, w tym z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wniesione zażalenie oddalił.