I OZ 319/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r. odrzucono wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego wyżej wyroku. Następnie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w dniu 17 sierpnia 2017 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 sierpnia 2015 r., nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte w dniu 4 maja 2015 r. (data nadania skargi – k. 3 akt sądowych), a zatem art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "ppsa"), który obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r. (art. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. poz. 658, dalej: "ustawa zmieniająca") nie może mieć zastosowania. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia doręczenia skarżącemu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, tj. od dnia 20 października 2015 r. Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 19 listopada 2015 r. Oznacza to, że w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony pełnomocnik z urzędu, składając skargę kasacyjną po terminie, tj. w dniu 17 sierpnia 2017 r., powinien jednocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym to wniosku uprawdopodobniłby okoliczność braku winy w niedochowaniu terminu, zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 86 ppsa. Mając zatem na uwadze, że pełnomocnik nie dołączył do skargi kasacyjnej wniesionej po terminie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, Sąd pierwszej instancji odrzucił ją na podstawie art. 178 ppsa. W. M. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 178 ppsa i odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo naruszenia art. 177 § 1, art. 86 § 1, art. 87 § 1 i 4 w zw. z art. 49 § 1 ppsa przez błędne uznanie, iż skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako wniesiona po terminie i uznanie, że nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, podczas gdy wniesiona skarga kasacyjna stanowiła uzupełnienie braku formalnego złożonego i nierozpoznanego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożonego osobiście przez skarżącego pismem z dnia 21 marca 2017 r., które to uzupełnienie braku formalnego zostało dokonane w celu wypełnienia dyspozycji art. 87 § 4 ppsa, pomimo braku wezwania Sądu do jego uzupełnienia na podstawie art. 49 § 1 ppsa, a tym samym w określonym stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do złożenia przez pełnomocnika kolejnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji gdy wniosek taki był juz złożony i oczekiwał na rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji wskazał, iż do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie stosuje się znowelizowanego art. 177 § 3 ppsa w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 50 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym, w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Powyższe oznacza, że w zakresie liczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się regulację sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zgodnie z art. 177 § 1 i 2 ppsa, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla stron wiąże również prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Jeżeli jednak orzeczenia nie doręcza się stronie prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka mogą w terminie trzydziestu dni od dnia wydania orzeczenia wystąpić o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i wnieść skargę kasacyjną w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 20 października 2015 r. (k. 49), a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął mu w dniu 19 listopada 2015 r. Rację ma zatem w tym zakresie Sąd pierwszej instancji, że wyznaczony pełnomocnik z urzędu, składając po terminie skargę kasacyjną w dniu 17 sierpnia 2017 r., powinien jednocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 87 § 4 ppsa, równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zapis ten oznacza, że obu tych czynności należy dokonać łącznie, czego w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie uczynił. Nie ma w związku z tym pozytywnego znaczenia procesowego dla przedmiotu niniejszego postępowania, powołana w zażaleniu okoliczność, że skarżący na wcześniejszym etapie, w dniu 21 marca 2017 r., złożył już wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika skarga kasacyjna stanowi jedynie uzupełnienie braku formalnego tego wniosku. Podkreślić bowiem należy, że wniosek ten został prawomocnie rozpoznany postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 824/15 odrzucającym wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1906/17 oddalono zażalenie na to postanowienie. Zatem nie może przedmiotowy wniosek być ponownie w tym postępowaniu badany pod kątem przesłanek, o których mowa w art. 86 § 1 ppsa, a negatywne jego rozpoznanie stanowi o tym, że skardze kasacyjnej nie można nadać biegu, gdyż jest wniesiona po terminie. Bezzasadny jest także w tym kontekście zarzut dotyczący naruszenia art. 49 § 1 ppsa, bowiem w sprawie nie wystąpiły braki formalne, które podlegałyby uzupełnieniu w trybie tego przepisu. Natomiast wszelkie braki formalne wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie stanowią przedmiotu tego postępowania, bowiem postępowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1906/17. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił na podstawie art. 178 ppsa skargę kasacyjną jako wniesioną po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.