I OZ 315/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Po 365/25 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 27 marca 2026 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 31 marca 2025 r. nr SKO.PS.4040.214.2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Po 365/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie M.J. na postanowienie z dnia 27 marca 2026 r., o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 27 marca 2026 r. została odrzucona skarga kasacyjna skarżącej od wyroku z dnia 6 listopada 2025 r. Pismem z dnia 7 kwietnia 2026 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sporządzając i podpisując je osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając zażalenie przytoczył m.in. treść art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że skoro zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone i wniesione przez skarżącą osobiście to jest ono niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę lub uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosiła argumenty związane m.in. ze swoją trudną sytuację osobistą, mającą w jej ocenie, wpływ na możliwość ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 194 § 4 P.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zażalenie może sporządzić doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 169/12, z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt II OZ 832/12, z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt I OZ 683/19, z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt III OZ 80/22, z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OZ 106/22, z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt I OZ 5/23, z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt I OZ 272/23 , z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt I OZ 645/23 oraz z dnia 6 czerwca 2025 r. sygn. akt I OZ 329/25). W rozpoznawanej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 27 marca 2026 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone i wniesione przez skarżącą osobiście, która nie należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 194 § 4 P.p.s.a. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zażalenie należało odrzucić jako uchybiające wymogowi określonemu w ww. przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia ponadto, że rozpoznając niniejsze zażalenie uprawniony był wyłącznie do oceny prawidłowości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 maja 2026 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wobec powyższego pozostałe kwestie podnoszone w uzasadnieniu zażalenia nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.