I OZ 289/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2542/19 o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w sentencji wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r. w sprawie ze skargi J. T., A. B., B. Z., D. G., D. C., E. T., J. T., K. R., M. C., P. M., P. M., P. M., S. M., W. C., W. P., W. M. i Z. W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 16 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2542/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w sentencji wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r. w ten sposób, że w wierszu jedenastym od góry zamiast wyrazów: "sprawy ze skargi" wpisano wyrazy: "sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2542/19 wydanego w sprawie ze skargi". W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył treść art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i wskazał, że w sentencji wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r. zamiast wyrazów "sprawy ze skargi" powinny być wpisane wyrazy "sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2542/19 wydanego w sprawie ze skargi". W związku z powyższym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należało orzec o sprostowaniu powyższej oczywistej omyłki pisarskiej. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł Minister Rozwoju Pracy i Technologii, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że sprostowaniu - jako błąd pisarski - podlega uchybienie polegające na błędnym określeniu przedmiotu sprawy w sentencji wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r., przejawiające się w błędnym wskazaniu podmiotu skarżącego, w błędnym wskazaniu rozpatrywanego środka zaskarżenia oraz w błędnym wskazaniu przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy powyższe uchybienia stanowią poważne naruszenie prawa procesowego i wynikają m.in. z nieprawidłowego przygotowania przez Sąd posiedzenia, na którym zapadł ww. wyrok. W ocenie wnoszącego zażalenie przedmiotowe sprostowanie w istocie stanowi całkowitą zmianę przedmiotu sprawy, która została rozpatrzona wyrokiem z dnia 28 stycznia 2021 r. W oparciu o powyższe zarzuty Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 § 1 P.p.s.a. Sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wskazane w art. 156 § 1 P.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie orzeczenia nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. O dopuszczalności sprostowania decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność. Przy czym zawsze przy ocenie celowości sprostowania każdorazowo sytuacja taka musi podlegać indywidualnej ocenie sądu, po rozważeniu wszystkich okoliczności danej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt I FZ 291/21). W rozpoznawanej sprawie w komparycji wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił, że przedmiotem rozpoznania na posiedzeniu niejawnym była skarga kasacyjna Ministra Rozwoju od wyroku tego Sądu z dnia 29 stycznia 2020 r., jednakże pozostałe elementy sentencji nie budziły wątpliwości. W pkt 1 orzeczono bowiem o uchyleniu ww. wyroku z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2542/19 oraz w pkt 2 o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia wyroku jasno wynika, że wskazane orzeczenie zapadło w wyniku tzw. autokontroli w oparciu o przepis art. 179a P.p.s.a. w związku z wystąpieniem przesłanki nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Jak wyjaśnił Sąd, na dzień wydania wyroku, tj. 29 stycznia 2020 r. nie żyła uczestniczka postępowania – Z. W., a w rozprawie, która odbyła się tego dnia, nie brali udziału jej spadkobiercy i przez to zostali oni pozbawieni możności obrony swych praw. Powyższe obligowało Sąd I instancji do uchylenia wyroku z dnia 29 stycznia 2020 r. i przystąpienia do ponownego rozpatrzenia sprawy. W takiej sytuacji należy uznać, że dostrzeżona oczywista omyłka wystąpiła wbrew zamierzeniu Sądu, zaś jej sprostowanie, podjęte z urzędu, nie prowadziło do zmiany zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza to również okoliczność, że w celu stwierdzenia powyższej oczywistej omyłki nie była konieczna pogłębiona analiza akt postępowania, a zaistniałe nieprawidłowości były natychmiast rozpoznawalne i wynikały z treści orzeczenia. Tożsamy pogląd o dopuszczalności sprostowania we wskazanym zakresie orzeczenia zapadłego w wyniku tzw. autokontroli na podstawie art. 179a P.p.s.a. został wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2022 r., oddalającym zażalenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2527/19 o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w sentencji wyroku z dnia 28 stycznia 2021 r. Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.