I OZ 277/15

Dnia 1 kwietnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt III SAB/Kr 18/14, o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Sądu Rejonowego dla Krakowa Wydział II Karny postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt III SAB/Kr 18/14, odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dniu 4 lipca 2014 r. skarżąca złożyła wypełniony formularz PPF wnioskując o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2014 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 20 października 2014 r. skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do niniejszego pisma dołączyła wypełniony formularz PPF z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto nie posiada żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych i nie uzyskuje żadnego dochodu. Zarządzeniem z dnia 26 listopada 2014 r. wnioskodawczyni została wezwana o: udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i ewentualnie innych osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym poprzez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy, przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu statusu osoby bezrobotnej, przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącej lub członków jej rodziny, a także podanie czy uzyskuje ona jakikolwiek dochód z prac dorywczych lub zleconych, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe skarżąca nadesłała pismo w którym wskazała, że nie uzyskuje żadnego dochodu, a żądane zaświadczenia przedłożyła wcześniej. Zdaniem Sądu informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy są niewystarczające do oceny sytuacji materialnej skarżącej. Skarżąca w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 26 listopada 2014 r. dostarczyła jedynie pismo w którym stwierdziła, że nie uzyskuje żadnych dochodów. W aktach sprawy znajduje się kserokopia zaświadczenia Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pińczowie z dnia 4 czerwca 2013 r. z którego wynika, że nie korzystała ona z pomocy społecznej i kserokopia zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pińczowie z dnia 17 czerwca 2013 r. określające, iż skarżąca nie złożyła zeznania podatkowego o dochodach za rok 2012 r. Wymienione dokumenty, w ocenie Sądu, są niewystarczające, aby można było wnikliwie ocenić sytuację materialną i życiową skarżącej, między innymi dlatego, że są już nieaktualne. Od tego czasu sytuacja faktyczna, w której znajduje się skarżąca mogła ulec diametralnej zmianie. Skarżąca nie wykazała w pełni, jaka jest jej rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Wnioskodawczyni mimo precyzyjnego wezwania o przedstawienie dokumentów świadczących o jej trudnej sytuacji materialnej, nie wykonała go poprawnie, gdyż nie nadesłała żadnych dokumentów. Co więcej po przeanalizowaniu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy można doszukać się pewnej nieścisłości w informacjach podanych przez skarżącą. Z formularza PPF złożonego w dniu 4 lipca 2014 r. wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie ze swoim ojcem, natomiast już w formularzu złożonym w dniu 20 października 2014 r. podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Tym bardziej w tej sytuacji trudno dać wiarę wyjaśnieniom skarżącej o jego trudnej sytuacji materialnej. Co więcej nienadesłanie wymaganych przez Sąd dokumentów, a w konsekwencji brak danych dotyczących bieżących wydatków uniemożliwia ustalenie, czy obowiązek poniesienia przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów Sąd odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie i zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Sąd I instancji działając na podstawie art. 255 p.p.s.a. zobowiązał skarżącą do przedstawienia żądanych informacji pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, lecz skarżąca nie wykonała zarządzenia Sądu z dnia 26 listopada 2014 r. Przesłane w odpowiedzi na wezwanie Sądu pismo nie pozwalało na rzetelną ocenę sytuacji majątkowej skarżącej. W konsekwencji skarżąca nie może skutecznie kwestionować prawidłowości postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeżeli nie zastosowała się do wezwania Sądu a w konsekwencji nie wykazała, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie zawiera wyczerpującą i przekonującą argumentację odnoszącą się do stanu faktycznego ustalonego obiektywnie na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. Z przyczyn leżących po stronie wnioskodawczyni, niemożliwe okazało się dokonanie wszechstronnej analizy jej sytuacji majątkowej, co musiało skutkować dokonaną przez Sąd Wojewódzki odmową przyznania prawa pomocy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia