I OZ 271/26

Dnia 10 lipca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 516/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO 4101/654/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 15 maja 2026 r. (sygn. akt IV SA/Wr 516/25), odmówił B. O. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO 4101/654/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 7 stycznia 2026 r. o sygn. IV SA/Wr 516/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę B.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 25 czerwca 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Z treści protokołu rozprawy wynikało, iż skarżąca stawiła się osobiście na rozprawę i – po ogłoszeniu wyroku poprzez odczytanie jego sentencji i podaniu przez sędziego sprawozdawcę jego zasadniczych motywów – została przez Sąd pouczona iż "uzasadnienie pisemnie ogłoszonego wyroku zostanie doręczony na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej". Niniejszy wyrok uzyskał walor prawomocności z dniem 27 lutego 2026 r. Wnioskiem z dnia 26 marca 2026 r. skarżąca wystąpiła o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku Sądu. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2026 r. o sygn. IV SA/Wr 516/25 Sąd odmówił skarżącej sporządzania uzasadnienia wyroku wskazując, że został on złożony po terminie, który mijał 3 lutego 2026 r. (art. 141 § 3 p.p.s.a). Niniejsze postanowienie zostało skarżącej skutecznie doręczone 14 kwietnia 2026 r. Pismem z dnia 16 kwietnia 2026 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym Lądek Zdrój 17 kwietnia 2026 r.) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu z dnia 27 stycznia 2026 r. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że podczas rozprawy 27 stycznia 2026 r. była w ciężkiej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Wskazała, że zachorowała w miesiącu lipcu 2025 r. na ciężką chorobę półpasiec, która ma bardzo agresywny przebieg. Do tej pory (15 kwietnia 2026 r.) zmaga się z ostrymi bólami i ze skutkami choroby (powikłaniami). Podniosła, że w styczniu 2026 r. pomogła jej znajoma i zabrała ją do Egiptu na miesięczną rehabilitację, aby w ciepłym klimacie wydobrzała. Podkreśliła, że w wyniku wojny na wschodzie nie mogła wrócić do kraju, znajoma zabrała ją do Włoch, skąd wróciła do Polski w dniu 13 marca 2026 r. Po powrocie z Włoch, znajoma zabrała ją do Środy Śląskiej. Zarówno przed wyjazdem, jak i po wyjeździe, skarżąca – jak wskazała – była zajęta swoją chorobą i nie była w stanie sporządzić wniosku o uzasadnienie wyroku. Do wniosku skarżąca załączyła m.in. kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 sierpnia 2025 r. na okoliczność, że nadal jest leczona po chorobie (półpasiec) oraz bilety lotnicze do Egiptu. Dokonując oceny zasadności powyższego wniosku, Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła by uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 27 stycznia 2026 r. nastąpiło bez jej winy. Sąd wskazał bowiem, że - jak wynikało z kserokopii biletu lotniczego do Egiptu - skarżąca w niniejszą podróż udała się dopiero 31 stycznia 2026 r., podczas gdy wyrok Sądu zapadł już 27 stycznia 2026 r. i termin do wniesienia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia upływał z dniem 3 lutego 2026 r. Tym samym skarżąca jeszcze przed wylotem do Egiptu mogła zatem skutecznie złożyć do Sądu wniosek o uzasadnienie wyroku. Tym bardziej, że skarżąca była obecna na rozprawie, która odbyła się w dniu 27 stycznia 2026 r. i wówczas to została też prawidłowo pouczona o terminie jego złożenia. Poza tym - jak podkreślał Sąd - skarżąca nie udowodniła też, że termin jej wylotu do Egiptu (31 stycznia 2026 r.) był konieczny z uwagi na jej stan zdrowia. Skarżąca podniosła bowiem jedynie, że był on niezbędny z uwagi na chorobę na którą zapadła w lipcu 2025 r. (półpasiec). Nie przedłożyła jednak na potwierdzenie tej okoliczności stosownych dokumentów, z których wynikałoby, że w styczniu 2026 r. w dalszym ciągu była leczona na półpasiec, na który zachorowała w 2025 r. Nie przedłożyła również zaświadczenia z którego wynikałaby konieczność rehabilitacji w związku z powikłaniami po tej chorobie, czy też konieczność wyjazdu do ciepłego kraju. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, podnosząc, że uchybienie terminu nie wynikało z jej złej woli, czy niedbalstwa, lecz związane było ze złym stanem zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym nawet poważna choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Zły stan zdrowia nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu – choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Również podeszły wiek nie stanowi sam w sobie okoliczności wyłączającej winę w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do dokonania czynności nastąpiło bez jej winy. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził więc, że przyczyny uchybienia terminu powołane przez skarżącą nie stanowiły wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku. Przede wszystkim twierdzenia strony odnoszące się do jej złego stanu zdrowia, przy jednoczesnym braku przedłożenia do akt sprawy dokumentacji potwierdzającej podnoszone okoliczności, nie mogły być brane pod uwagę jako przesłanki wyłączające winę strony w uchybieniu terminu. Skarżąca nie przedstawiła bowiem jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na nagłe pogorszenie jej stanu zdrowia w okresie, który odpowiadał terminowi otwartemu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dołączona w toku niniejszego postępowania incydentalnego dokumentacja medyczna (również ta przedstawiona w zażaleniu) wskazywała zaś jedynie, że skarżąca zmaga się ze schorzeniami o charakterze przewlekłym. Wymaga również podkreślenia, że skarżąca była obecna na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r., gdzie została pouczona przez Sąd I instancji o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni oraz o tym, że niezgłoszenie wniosku w terminie spowoduje utratę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Miała więc świadomość konsekwencji niezłożenia wniosku w terminie. Należycie zatem dbając o swoje interesy mogła złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku jeszcze przed wyjazdem do Egiptu w dniu 31 stycznia 2026 r. Istotne jest przy tym także to, że jej twierdzenia o konieczności wyjazdu do Egiptu w celach zdrowotnych nie zostały poparte stosowną dokumentacją medyczną, z której wynikałoby, że w styczniu 2026 r. w dalszym ciągu była leczona na półpasiec, na który zachorowała w 2025 r. oraz że istniała konieczność rehabilitacji w związku z powikłaniami po tej chorobie w tym kraju. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.