I OZ 271/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt II SPP/Bd 6/25 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2024 r., nr SKO-4110/331/24 w przedmiocie odmowy przyznania bonu energetycznego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r. sygn. akt II SPP/Bd 6/25, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), odmówił [...] przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 lutego 2025 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący uchybienie terminu oraz brak winy w tym uchybieniu uzasadnia powołując się na dolegliwości i liczne choroby oraz związane z tym ciągłe leczenie, brak możliwości napisania samodzielnie czegokolwiek i korzystanie z pomocy osób trzecich, co kumulatywnie spowodowały, że skarżący nie był w stanie dochować terminu do wniesienia sprzeciwu. W ocenie WSA w Bydgoszczy, jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie dokonującej czynności. We wniosku skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych. W zażaleniu wskazał, że dopełnienie czynności dla których wyznaczony był termin, stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było w żaden sposób przewidzieć ani przezwyciężyć. Rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności nie było możliwości skorzystania z pomocy osób w jej dokonaniu. Do zażalenia dołączono różne odpisy badań medycznych skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Kluczowym zagadnieniem w sprawie o przywrócenie terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy. Wskazać zatem w pierwszej kolejności trzeba, że postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym, czynności podejmowane przez strony muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach i w stosownej formie. Terminy do składania wszelkich pism, w tym również sprzeciwów składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na ujemne skutki procesowe. Odnosząc się do analizowanej sprawy trudno uznać za brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu – nie nadanie sprzeciwu w terminie z uwagi na poprzedzające tę czynność choroby i niesprawność skarżącego spowodowaną licznymi chorobami w tym chorobą nowotworową. Skarżący nie wykazał by w otwartym terminie do wniesienia sprzeciwu, tj. w dniach 3-10 marca 2025 r., nie miał możliwości porozumienia się z osobą trzecią, która w jego imieniu sporządza pisma procesowe i która mogłaby sporządzić sprzeciw w imieniu skarżącego, podobnie jak wszystkie dotychczasowe nadesłane do sądu pisma. Z żadnego z nadesłanych pism medycznych i badań nie wynika by był hospitalizowany w ww. dniach a to ewentualnie i to nie w każdych okolicznościach, można by uznać za sytuację nagłą i nie nieprzewidywalną. Osoba zainteresowana przebiegiem postępowania w przypadku braku możliwości sporządzenia i nadania w urzędzie pocztowym pisma procesowego (tu: sprzeciwu) – może przecież umocować (upoważnić) do działania w swoim imieniu osoby trzecie w zakresie sporządzenia i nadania w urzędzie pocztowym pisma, bądź po prostu zwrócić się o pomoc do osób trzecich w wykonaniu tych prostych czynności. Wskazane w zażaleniu sytuacje nie uzasadniają zatem w żaden sposób przywrócenia terminu, ani nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak kataklizmy, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony (nowotwór nie jest chorobą nagłą) lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą i wykazanie tych sytuacji w sposób przekonywujący. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy właściwie ocenił, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Z uwagi na wskazane we wniosku oraz zażaleniu okoliczności, trudno uznać, że skarżący nie miał żadnej możliwości podjęcia działania w celu sporządzenia i złożenia sprzeciwu do Sądu. Za Sądem I instancji wskazać trzeba, że brak dbałości o własne interesy i należytej staranności przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku - oznacza brak wyłączenia winy w przypadku choćby lekkiego niedbalstwa. Wskazane zaniedbania obciążają samego skarżącego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., I OZ 1226/14, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły bowiem prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.