I OZ 269/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Wałbrzycha na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3166/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Wałbrzycha na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3166/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta Wałbrzycha, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Prezydent Miasta Wałbrzycha wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, zobowiązującej do wypłaty odszkodowania, uzasadniając, że obecnie prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości na łączną kwotę około 37 mln złotych. Wypłata tych odszkodowań, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że będzie on zmuszony przenieść środki z innych zadań. Biorąc pod uwagę wysokość odszkodowań i ich łączną kwotę istnieje niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej skarżącego i wystąpienie dla niego niepowetowanej straty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że powołane we wniosku okoliczności nie uprawdopadabniają zastosowania ochrony tymczasowej. W szczególności skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować miało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Podkreślono, że Sąd bada przesłanki ewentualnego wstrzymania wykonania wyłącznie w odniesieniu do zaskarżonego aktu, a nie obowiązku wypłaty odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone pod realizację inwestycji drogowej na łączną kwotę około 37 mln zł. Nadto, skarżący nie załączył żadnej dokumentacji wskazującej rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty 37 mln, lecz jedynie zestawienie spraw odszkodowawczych, które są w toku. Zauważono, że dla przesłanki warunkującej ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że "uszczuplenie" finansów spowodowane wypłatą odszkodowania ustalonego w zaskarżonej decyzji będzie dla danego podmiotu tak znaczne, że może zagrozić jego funkcjonowaniu. Skarżący nie wykazał w tej sprawie takich okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, że istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wypłaty odszkodowania, o którym mowa w zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżący w swoim wniosku odnosił się do uchwały budżetowej na rok 2013, natomiast faktyczna wypłata odszkodowania nastąpi w roku budżetowym 2014, a zatem Prezydent może podjąć działania uwzględniające konieczność poniesienia ewentualnych wypłat w uchwale budżetowej na 2014 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Miasto Wałbrzych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wypłata odszkodowań, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że skarżącemu grozi niezrealizowanie budżetu i wykonanie ustawowych zadań przewidzianych przez Miasto Wałbrzych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co wynika z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że wykonanie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, którą nałożono na Miasto Wałbrzych obowiązek wypłaty odszkodowania, nie spełnia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Sądu Miasto nie wykazało, iż wypłata odszkodowań w łącznej kwocie 37 mln zł będzie tak znacznym obciążeniem dla jego budżetu, że zagrozi jego funkcjonowaniu. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Nie można bowiem przyjąć, że konieczność wypłaty odszkodowania, przy uwzględnieniu stanu finansowego Miasta spowodować może niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. Szkodą taką nie będzie nadwyrężenie budżetu, nawet w kontekście ewentualnej trudnej sytuacji finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Budżet miasta jest planem finansowym, obejmującym dochody i wydatki i w ramach tych wydatków powinny być uwzględniane odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Miasto Wałbrzych powinno było zatem zabezpieczyć środki finansowe na zaspokojenie roszczeń wobec współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Brak podjęcia właściwych kroków w tym kierunku nie może stanowić przesłanki do udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Podkreślenia wymaga również, że wywłaszczenie odbywać się musi za słusznym odszkodowaniem, nie można zatem stwarzać sytuacji, w której polityka fiskalna organów samorządu terytorialnego prowadzić będzie do naruszenia zasad zawartych w Konstytucji RP. W sprawie nie występują również trudne do odwrócenia skutki, bowiem w razie uwzględnienia skargi Prezydenta Miasta Wałbrzycha wypłacona kwota zostanie zwrócona. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.