I OZ 244/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Wałbrzycha na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3178/13 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Wałbrzycha na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Prezydent Miasta Wałbrzycha wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Decyzją tą Minister uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz [...] S.A. w wysokości 1 140,00 zł z tytułu wygaszenia prawa użytkowania wieczystego gruntu na nieruchomości położonej w Wałbrzychu, ozn. jako działka nr [...], obręb [...], o pow. 0,0010 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta Wałbrzycha w ciągu drogi krajowej nr 35, od km 2+350 do km 8 + 250 oraz o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta Wałbrzycha w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji. W skardze Prezydent Miasta Wałbrzycha wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym zobowiązania do wypłaty ustalonego odszkodowania podnosząc, że obecnie prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na łączną kwotę odszkodowań wynoszącą około 37 mln złotych. Przy czym skarżący zauważył, że o ilości toczących się postępowań Sąd posiada wiedzę z urzędu. Wskazano, że wypłata odszkodowań, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że zmuszony będzie przenieść środki z innych zadań. Ponadto, zdaniem organu, biorąc pod uwagę łączną kwotę wysokości odszkodowań, istnieje niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej skarżącego i wystąpienie niepowetowanej szkody. W ocenie skarżącego niebezpieczeństwo powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków istnieje i winno być rozpatrywane w kontekście wszystkich toczących się postępowań o odszkodowanie. Zdaniem skarżącego brak zabezpieczenia środków na odszkodowania w budżecie oraz konieczność przesunięcia środków z innych zadań spowoduje niewątpliwie ograniczenie lub brak możliwości wykonywania zaplanowanych zadań i wypełniania podjętych już zobowiązań. Natomiast możliwość ewentualnego odzyskania kwot wypłaconych odszkodowań w całości jest niepewna i raczej niemożliwa oraz wymaga zaangażowania znacznych środków finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3178/13, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować miało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd wskazał, że wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Podkreślono, iż sąd bada przesłanki wstrzymania wykonania wyłącznie w odniesieniu do zaskarżonego aktu, a nie obowiązku wypłaty odszkodowań za wszystkie nieruchomości wywłaszczone pod realizację inwestycji drogowej. Ponadto Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący nie załączył dokumentacji wskazującej na rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty 37 mln, lecz jedynie zestawienie spraw odszkodowawczych, które są w toku. W odniesieniu do wskazanego przez skarżącego niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej Sąd wskazał, że dla przesłanki warunkującej ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że "uszczuplenie" finansów spowodowane wypłatą odszkodowania ustalonego w zaskarżonej decyzji będzie miało dla danego podmiotu takie znaczenie, że może zagrozić jego funkcjonowaniu. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, iż istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wypłaty odszkodowania 1 140,00 zł, o którym mowa w zaskarżonej decyzji. Na to postanowienie zażalenie złożył Prezydent Miasta Wałbrzycha w obszernym uzasadnieniu podnosząc, że gdyby to on w przedmiotowej sprawie występował jako inwestor, to w budżecie miasta zostałyby zabezpieczone środki finansowe na ewentualne wydatki z tytułu odszkodowań. Ze względu natomiast na to, że realizacja takiej inwestycji przez gminę Wałbrzych nie była planowana, to tym samym nie mogły być zaplanowane środki na ten cel. Podniesiono ponadto, że de facto decyzja odszkodowawcza jest niewykonalna, gdyż występuje wadliwa konstrukcja przepisów materialnych i egzekucyjnych, skutkiem czego z uwagi na określenie Prezydenta Miasta Wałbrzycha podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania, osoby, których nieruchomości zostały wywłaszczone, nie mogą otrzymać należnych odszkodowań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: . zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że ocena przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 powołanego przepisu następuje z uwzględnieniem okoliczności indywidualnej sprawy i tylko w tych granicach możliwe jest ich badanie. W niniejszej sprawie Miasto Wałbrzych zobligowane zostało do zapłaty odszkodowania w wysokości 1.140,00 zł. Kwota ta, w odniesieniu do wysokości budżetu Miasta, nie może być uznana za taką, która spowoduje powstanie niebezpieczeństwa o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Rację też należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, że w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Miastu zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.