I OZ 234/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] i [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt IV SO/Wa 6/22 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie z wniosku [...] i [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 21 marca 2022 r., nr DLI-IV.7615.245.2021.MK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r. sygn. akt IV SO/Wa 6/22, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), odmówił [...] i [...] przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 21 marca 2022 r., nr DLI-IV.7615.245.2021.MK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Wojewódzkiego strony w postępowaniu administracyjnym reprezentowane były przez pełnomocnika profesjonalnego, zatem to jemu prawidłowo organ doręczył decyzję. Profesjonalny pełnomocnik, dochowując należytej staranności, powinien był przekazać informację o wydanej przez organ decyzji swoim mocodawcom, niezwłocznie po jej otrzymaniu. Okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, tj. relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają jednak bez wpływu na bieg terminów procesowych i nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli wnioskodawcy, dochodząc jego uchylenia lub zmiany i umożliwienia wniesienia skargi. W zażaleniu wskazano, że niedoręczenie decyzji Ministra Rozwoju i Technologii na czas, spowodowało niedotrzymanie terminu do złożenia skargi. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest mocno krzywdząca i godzi w zasady współżycia społecznego. WSA w Warszawie działał jednostronnie, w jego działaniu brak jest obiektywizmu. Ponadto, skarżący - oboje będąc stronami tegoż postępowania i pisząc osobiście skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego do Ministra Rozwoju i Technologii powinni otrzymać z tegoż Ministerstwa decyzję osobiście. Brak tejże czynności po stronie Ministra spowodował odebranie możliwości wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Kluczowym zagadnieniem w sprawie o przywrócenie terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy. Wskazać zatem w pierwszej kolejności trzeba, że postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym, czynności podejmowane przez strony muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach i w stosownej formie. Terminy do składania wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na ujemne skutki procesowe. Odnosząc się do analizowanej sprawy trudno uznać za brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi – nie nadanie skargi w terminie z uwagi na poprzedzające tę czynność nie przekazanie jej skarżącym przez pełnomocnika. Zauważyć należy, jak już wspomniał Sąd I instancji, że relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych i nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi. Nadto, kluczową i przesądzającą o winie skarżących w uchybieniu terminu jest brak w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego odwołanie pełnomocnictwa. Brak takiego odwołania powoduje, że organ jest zobligowany doręczać każde pismo pełnomocnikowi, skoro wcześniejszym życzeniem strony było ich reprezentowanie przez wskazanego pełnomocnika. Tym samym przesądzając o prawidłowym dopełnieniu czynności przez organ w kwestii doręczenia zaskarżonej decyzji oraz winie skarżących w niedochowaniu terminu. Trudno zgodzić się z argumentacją zażalenia, że Sąd podjął subiektywną i jednostronną decyzję o odmowie przywrócenia terminu skoro akta i dokumentacja zgromadzone w sprawie przesądzają wprost o prawidłowości zastosowanych procedur doręczenia. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Skarżący w postępowaniu administracyjnym byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem (pełnomocnictwo procesowe z dnia 3 października 2018 r. - akta administracyjne). Zgodnie z treścią pełnomocnictwa adwokat [...] był uprawniony do reprezentowania skarżących przed wszystkimi sądami i organami administracyjnymi we wszystkich instancjach z prawem substytucji. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, że została ona doręczona wskazanemu pełnomocnikowi w dniu 28 marca 2022 r. Pełnomocnictwo jest stosunkiem opartym na zaufaniu stron. Ustanawiając pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym strona ponosi skutki wynikające z ewentualnego błędu pełnomocnika i to niezależnie od tego, czy jest to pełnomocnik profesjonalny czy nieprofesjonalny. Każdy pełnomocnik ma obowiązek dbania o interesy swego mocodawcy poprzez zapewnienie sprawnej obsługi postępowania. Zaś skutki czynności podejmowanych przez pełnomocnika obciążają samą stronę. Za sądem I instancji wskazać trzeba, że pełnomocnik profesjonalny będący adwokatem, podlega wyższym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomości procedury sądowej i administracyjnej. Tym samym winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711, z dnia 4 lipca 2017 r. I OZ 1075/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Profesjonalny pełnomocnik, dochowując należytej staranności, powinien był przekazać informację o wydanej przez organ decyzji swoim mocodawcom, niezwłocznie po jej otrzymaniu. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnik - niezależnie czy działając samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi (pracownikami kancelarii), winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Od fachowego pełnomocnika wymagać można i należy prawidłowego zorganizowania pracy, a więc również odbierania pism i niezwłocznego odnotowywania terminów w kalendarzu spraw kancelarii. Wiąże się to oczywiście z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania (postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym w niniejszej sprawie winę za błąd ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji jego mocodawca (postanowienie NSA: z dnia 25 listopada 2015 r., I OZ 1515/15, LEX 1990116; z dnia 28 września 2016 r., II OZ 975/16, LEX 2207432). Zaniedbania w tym zakresie stanowią zawinioną przyczynę uchybienia terminu. Wskazując na powołaną argumentację wbrew twierdzeniom zażalenia, nie jest okolicznością wskazującą na brak winy zaniechanie pełnomocnika, wskutek którego pełnomocnik nie przekazał wiadomości skarżącym o dacie wydania i odebrania decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Sąd I instancji zasadnie zatem odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia tejże skargi. Zażalenie zaś okazało się niezasadne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.