I OZ 232/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/23 o odrzuceniu w pkt 1 zażalenia na postanowienie z dnia 13 lutego 2024 r. o odrzuceniu zażalenia z dnia 15 marca 2024 r. oraz o odrzuceniu w pkt 2 zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 września 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi B. J. na pismo Starosty Oświęcimskiego z dnia 19 czerwca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt 1 odrzucił zażalenie B. J. na postanowienie z dnia 13 lutego 2024 r. o odrzuceniu zażalenia z dnia 15 marca 2024 r. oraz w pkt 2 odrzucił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 września 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r. zostało odrzucone zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 21 grudnia 2023 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie skarżąca w dniu 15 marca 2024 r. wniosła zażalenie. Zarządzeniem z dnia 2 maja 2024 r wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od ww. zażalenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie z dnia 2 maja 2024 r., które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OZ 426/24. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 9 września 2024 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 maja 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 15 marca 2024 r. w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod, rygorem odrzucenia zażalenia. Przedmiotowe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 19 października 2024 r. Pismem z dnia 25 października 2024 r. skarżąca wniosła zażalenie na wezwanie z dnia 9 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając w pierwszej kolejności zażalenie na postanowienie z dnia 13 lutego 2024 r. stwierdził, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 maja 2024 r. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 15 marca 2024 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 19 października 2024 r. Zatem siedmiodniowy termin upłynął z dniem 28 października 2024 r. (26 października 2024 r. – sobota, 27 października 2024 r. – niedziela, dzień ustawowo wolny od pracy). Skarżąca została prawidłowo wezwana i pouczona o skutkach nieuiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, jednakże wpis nie został uiszczony. Ponadto Sąd wskazał, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie w przedmiocie wykonania prawomocnego zarządzenia w kwestii uiszczenia kosztów sądowych, a tego rodzaju zarządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez skarżącą. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił w pkt 2 zażalenie strony na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 września 2024 r. w oparciu o art. 198 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 maja 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 13 lutego 2024 r. o odrzuceniu zażalenia. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. zarządzenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OZ 426/24. Stąd też zarządzeniem z dnia 9 września 2024 r. prawidłowo wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 maja 2024 r., wskazując że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 19 października 2024 r., a zatem termin do uiszczenia należnego wpisu upływał w dniu 28 października 2024 r. (z uwagi na treść art. 83 § 2 P.p.s.a.). Ponieważ skarżąca nie opłaciła wpisu w zakreślonym terminie, zasadnie Sąd I instancji odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 13 lutego 2024 r. na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Ponadto, właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącej na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 września 2024 r. z uwagi na jego niedopuszczalność. Stosownie bowiem do treści art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną. Powołany przepis wprost zatem określa okoliczności, w których dopuszczalne jest wniesienie przez stronę środka zaskarżenia w postaci zażalenia, a dodatkowo z przepisów szczególnych wynika, że zażalenie służy także na niektóre zarządzenia przewodniczącego, tj. na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma, którego strona nie uzupełniła lub nie poprawiła w terminie (art. 49 § 2 P.p.s.a.) oraz na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 P.p.s.a.), co potwierdza treść art. 198 P.p.s.a. W orzecznictwie utrwalony jest przy tym pogląd, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 P.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FZ 714/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 4/11, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 785/12, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II GZ 490/17, z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 590/18, z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1300/21, z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. akt III FZ 32/23, z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 516/23 oraz z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I OZ 580/23). Tak więc w obowiązującym stanie prawnym zażalenie na zarządzenie (pismo) wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia jest wobec tego niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. W rozpoznawanej sprawie skarżąca objęła zażaleniem zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 września 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 maja 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, a zatem odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ww. zażalenia należy uznać za prawidłowe. Zażalenie to nie mieści się bowiem w katalogu orzeczeń, na które art. 194 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia zażalenia. Możliwość zaskarżenia ww. zarządzenia nie wynika także z pozostałych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 227 P.p.s.a. Zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ma charakter porządkowy i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.