I OZ 220/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Wa 2001/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 września 2025 r. nr KOC/4694/Op/25 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 26 stycznia 2026 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez I. B. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 września 2025 r. nr KOC/4694/Op/25 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w złożonym wniosku skarżąca, poza samym sformułowaniem żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zaistnienia przesłanek warunkujących jego uwzględnienie nie tylko nie uprawdopodobniła, ale w ogóle nie zawarła jakiejkolwiek argumentacji do nich nawiązującej, co uniemożliwiło jego pozytywne rozpatrzenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że zawiera ono błędy w zakresie daty wydania zaskarżonego postanowienia (2025 r. zamiast 2026 r.) oraz wysokości zobowiązania nałożonego na nią zaskarżoną decyzją (2494, 28 zł zamiast 5074,46 zł). Nadto zarzuciła, że Sąd nie uwzględnił jej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, która wynikała z akt sprawy. Wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza całkowitą uratę środków do życia, gdyż jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 4000 zł netto. Stałe wydatki to zaś miesięczna rata kredytu mieszkaniowego, wydatki na leki i leczenie, spłata 10 000 zł pożyczki zaciągniętej na pokrycie kosztów pogrzebu, koszty zamieszkania, mediów, żywności, środki czystości, naprawy i inne. Skarżąca podniosła również szereg zarzutów co do samej decyzji nakładającej na nią obowiązek odpłatności za pobyt matki w DPS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). W niniejszej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełniał powyższych wymogów. Nie zawierał on bowiem żadnego uzasadnienia, co – jak słusznie stwierdził Sąd Wojewódzki - uniemożliwiło dokonanie jego merytorycznej oceny wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie już podkreślał, iż podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracał uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (zob. np. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7370/21). Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwania za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżąca wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadniła, to nie może oczekiwać, że sąd udzieli jej ochrony tymczasowej. Przytoczone natomiast dopiero w zażaleniu argumenty przemawiające, w ocenie skarżącej, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, nie mogą uzasadniać uwzględnienia takiego zażalenia, nawet przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w przypadku, gdy Sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia prawa. Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie jest jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie prawidłowości działania Sądu I instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia, (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie rola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu Wojewódzkiego. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09, LEX nr 533096; 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11, LEX nr 1070518). Podanie zatem przez skarżącą dopiero na etapie zażalenia okoliczności i dokumentów na poparcie swojego stanowiska, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zamierzonego skutku nie mogły odnieść również zarzuty dotyczące błędnego oznaczenia przez Sąd I instancji daty wydania zaskarżonego postanowienia (2025 r. zamiast 2026 r.) oraz nieprawidłowego wskazania wysokości zobowiązania nałożonego zaskarżoną decyzją (2494, 28 zł zamiast 5074,46 zł). Błąd w zakresie daty zaskarżonego orzeczenia stanowił oczywistą omyłkę pisarską, która została sprostowana postanowieniem Sądu I instancji z 16 lutego 2026 r. Natomiast błędne określenie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sumarycznej kwoty obciążeń skarżącej, tj. 2494, 28 zł zamiast 5074,46 zł - wobec wykazanych wyżej braków wniosku, które uniemożliwiły jego pozytywne rozpoznanie – pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych w zażaleniu należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania decyzji jest jedynie środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności merytorycznej skargi, a wyłącznie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważał zarzutów dotyczących prawidłowości wydanych w tej sprawie decyzji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.