I OZ 213/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 831/24 o odrzuceniu skargi A. A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października 2024 r., nr 010070/680/9097528/2022 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 831/24, odrzucił skargę A. A. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października 2024 r., nr 010070/680/9097528/2022 (postępowanie 357197192) w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 7 listopada 2024 r. (tożsama data nadania pisma) A. A. (zwana dalej "skarżącą"), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której kwestionuje decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja została wydana 7 października 2024 r. i tego samego dnia doręczono ją skarżącej za pośrednictwem systemu elektronicznego. Ta data otworzyła 30-dniowy termin do wniesienia skargi licząc od dnia następującego, tj. 8 października 2024 r. Upływ terminu do wniesienia skargi nastąpił z dniem 6 listopada 2024 r. (środa). Koperta, w której znajdowała się skarga podpisana przez skarżącą została opatrzona pieczęcią nadania przesyłki. Pieczęć wyraża następującą informację: "PRZEŹMIEROWO 07112024 *AP*". Co więcej, sama skarga została sporządzona tego dnia, a więc już po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd I instancji uznał więc, że skarga została wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), co wyczerpuje przesłankę jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że 7 października 2024 r. urodziła córkę i z tego względu doszło do pomyłki przy obliczaniu terminu. Będąc w schyłkowym okresie ciąży i ostatecznie w fazie porodu, nie miała jasnego rozeznania co do kwestii obliczania terminu, a nawet daty otrzymania pisma. W ocenie skarżącej, uchybienie terminu było wynikiem okoliczności niezależnych od niej i nie było w tym jej winy, wniosła więc o uwzględnienie zażalenia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Sformułowanie "odrzuca" wskazuje na obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Należy w tym miejscu podkreślić, że 30 – dniowy termin przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Oznacza to, że w sytuacji złożenia skargi po terminie (jak w niniejszej sprawie), sąd jest obowiązany skargę odrzucić, o czym wspomniano już powyżej. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Decyzja ZUS z 7 października 2024 r., zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie i trybie zaskarżenia, została doręczona skarżącej drogą elektroniczną 7 października 2024 r., o czym świadczy urzędowe poświadczenie doręczenia. Wobec tego 30 – dniowy termin do wniesienia skargi upływał 6 października 2024 r. Złożenie skargi 7 listopada 2024 r. nastąpiło więc po terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności, co obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Podnoszone w zażaleniu okoliczności dotyczące przyczyn uchybienia terminu związane z ciążą skarżącej i urodzeniem dziecka w dniu odbioru decyzji, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, co dopiero będzie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wobec zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Okoliczności te pozostają natomiast bez wpływu na ustalenie, że skarżąca uchybiła terminowi określonemu w art. 53 § 1 P.p.s.a., co obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.