I OZ 206/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B., W.B., A.B.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 w sprawie sprostowania oczywistej omyłki i uzupełnienia wyroku tego Sądu z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 w sprawie ze skargi A.B., W.B., A.B.1 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 r., nr KOA/407/Ro/22 w przedmiocie nieuznania uwag wniesionych do uproszczonego planu urządzania lasu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wyrokiem z 28 lipca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.B., W.B., A.B.1 (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 16 lutego 2023 r., nr KOA/407/Ro/22 w przedmiocie nieuznania uwag wniesionych do uproszczonego planu urządzania lasu. Postanowieniem z 8 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 Sąd ten sprostował oczywistą omyłkę w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2023 r. w ten sposób, że w miejsce daty wyroku "24 lipca 2023 r." wpisano "28 lipca 2023 r." oraz uzupełniono komparycję o protokolanta w osobie ref. E.J. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z powodów w nim podniesionych. Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a.") Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym. O sprostowaniu umieszcza się wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron także na udzielonych im odpisach. Dalsze odpisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o sprostowaniu (§ 2). Stosownie do art. 157 § 1 P.p.s.a. strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek, o którym mowa w § 1, zgłoszony po upływie terminu, podlega odrzuceniu. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym. (art. 157 § 1a P.p.s.a.). Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym (art. 157 § 2 P.p.s.a.). Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów (art. 157 § 3 P.p.s.a.). Wedle art. 16 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, z zastrzeżeniem § 2 i 3, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl natomiast art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Biorąc pod uwagę powyżej przytoczone przepisy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji uprawniony był do sprostowania z urzędu wydanego wyroku z 28 lipca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, w zakresie daty posiedzenia, tj. w miejsce błędnie wpisanej daty "24 lipca 2023 r." wpisać "28 lipca 2023 r.". Sąd ten nie był jednakże uprawniony do samodzielnego uzupełnienia tegoż wyroku o dane protokolanta. Nie ulega bowiem wątpliwości, że po pierwsze uzupełnienia wyroku, zgodnie z art. 157 § 1 P.p.s.a. można dokonać jedynie na podstawie zgłoszonego przez stronę postępowania wniosku. Po wtóre, wedle art. 157 § 3 P.p.s.a. orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Zauważyć bowiem należy, że brak zamieszczenia w sentencji wyroku danych protokolanta może podlegać konwalidacji jedynie w formie uzupełnienia wyroku i tylko na wniosek strony. Orzeczenie natomiast winno zostać wydane w formie wyroku (uzupełniany miałby być wyrok) w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strona nie zgłosiła wniosku o uzupełnienie, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał zaskarżone postanowienie w składzie jednoosobowym. W związku z powyższym, uznać trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie z 8 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 w niewłaściwym składzie. Sprzeczny z prawem skład sądu orzekającego prowadzi do nieważności postępowania. Reguła ta dotyczy zarówno zwężania składu sędziowskiego, jak też jego nieuprawnionego zwiększania (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex). Końcowo, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że co do zasady wniosek o uzupełnienie wyroku powinien zostać rozpoznany na rozprawie (zarówno w przypadku uzupełnienia wyroku jak i odmowy), w składzie trzech sędziów (zob. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018, s. 378). Jedyny wyjątek dotyczy uzupełnienia wyroku co do kosztów. Formę wyroku ma tylko orzeczenie sądu uzupełniające wyrok, natomiast orzeczenie o odmowie uwzględnienia wniosku ma formę postanowienia, na które służy zażalenie (art. 194 § 1 pkt 5a P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. art. 197 § 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.