I OZ 204/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 marca 2026 r., sygn. akt II SPP/Sz 68/25 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze sprzeciwu E.Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 18 czerwca 2025 r., nr SKO.4110.591.2025, SKO.4110.611.2025 w przedmiocie ustalenia świadczenia nienależnie pobranego i odmowy jego umorzenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 13 marca 2026 r., sygn. akt II SPP/Sz 68/25 odrzucił zażalenie E.Z. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt II SPP/Sz 68/25 oddalające wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego od rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 18 czerwca 2025 r., nr SKO.4110.591.2025, SKO.4110.611.2025 w przedmiocie ustalenia świadczenia nienależnie pobranego i odmowy jego umorzenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że odpis postanowienia z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt II SPP/Sz 68/25 z uzasadnieniem oraz pouczeniem o trybie i terminie wniesienia zażalenia doręczono skarżącemu 30 stycznia 2026 r. (dowód doręczenia, k. 57), natomiast skarżący złożył zażalenie na postanowienie bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadając je u operatora pocztowego w dniu 12 lutego 2026 r. (data stempla na kopercie, k. 65). W dniu 19 lutego 2026 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 67) Naczelny Sąd Administracyjny przekazał Sądowi I instancji zażalenie skarżącego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie, które został wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu, wskazując na obowiązujące w orzecznictwie stanowisko, że przy wniesieniu zażalenia bezpośrednio do NSA, z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, datą wniesienia zażalenia jest data jego przekazania przez Sąd II instancji do sądu właściwego. W zażaleniu skarżący zarzucił wydanemu postanowieniu naruszenie powagi oraz zbytni formalizm prowadzący do niepodejmowania działań na korzyść obywatela. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Zażalenie należy wnieść do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie, co wynika z treści art. 177 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.). O trybie wniesienia zażalenia skarżący został prawidłowo pouczony (pkt 1 pouczenia przy doręczeniu odpisu postanowienia z 18 grudnia 2025 r., k. 53 akt). Wniesienie zażalenia po upływie terminu obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia zażalenia. Mając to na względzie, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że datą wniesienia zażalenia, jeżeli zostało wniesione bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z pomięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jest data przekazania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny do sądu właściwego. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny przekazał zażalenie do Sądu pierwszej instancji w dniu 19 lutego 2026 r., rozstrzygnięcie Sądu I instancji o odrzuceniu zażalenia jest prawidłowe, albowiem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 6 lutego 2026 r. Słuszność ma także Sąd I instancji, że nawet gdyby skarżący nadał przesyłkę prawidłowo, na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zażalenie także podlegałoby odrzuceniu, skoro siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia zakończył swój bieg w dniu 6 lutego 2026 r., a zażalenie skarżący nadał przesyłką pocztową w dniu 12 lutego 2026 r. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.