I OZ 203/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 29/26 o odrzuceniu skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 24 listopada 2025 r. znak: SKO.41/2187/OS/2025 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "Sąd I instancji"), postanowieniem z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 29/26, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę W. D. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 24 listopada 2025 r. znak: SKO.41/2187/OS/2025 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżącemu 27 stycznia 2026 r. doręczono wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pozostało ono jednak bez jakiejkolwiek odpowiedzi, w związku z czym skarga podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podał, że nie mógł wykonać wezwania Sądu, gdyż zgubił korespondencję sądową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za bezsporne uznać należało, że skarga z 18 grudnia 2025 r. dotknięta była brakiem formalnym – nie wskazano w niej bowiem numeru PESEL Skarżącego. W tej sytuacji słusznie, pismem z 22 stycznia 2026 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącemu 27 stycznia 2026 r. (zwrotne potwierdzenia odbiorów - k. 9 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia powyższego braku skargi upłynął 3 lutego 2026 r., pozostało ono jednak bez jakiejkolwiek odpowiedzi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły również przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Końcowo wskazać należy, że argumentacja Skarżącego zawarta w rozpoznawanym zażaleniu świadczy jedynie o tym, że Skarżący nie wykazał się wystarczającą dbałością o własne interesy. Zagubienie przesyłki sądowej po jej skutecznym doręczeniu, nie ma znaczenia dla biegu terminu do dokonania czynności procesowej, bowiem skutki procesowe wywołuje już samo prawnie skuteczne doręczenie pisma (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2015 r.). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.