I OZ 202/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 762/23 o odrzuceniu skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 23 października 2023 r. znak: SKO.GN-70/5732/145/2023 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024, r. sygn. akt II SA/Ke 762/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: Sąd I instancji) odrzucił skargę S. K. (dalej: Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 23 października 2023 r. znak: SKO.GN-70/5732/145/2023 w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 24 listopada 2023 r. Skarżący, wniósł do Sądu I instancji skargę na wyżej wymienioną decyzję Kolegium. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 29 grudnia 2023 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia – informując, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest w tym przypadku kwota pieniężna, o jaką – zdaniem Skarżącego – należna opłata adiacencka powinna być niższa od ustalona w zaskarżonej decyzji – art. 215 § 1 p.p.s.a. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 11 stycznia 2024 r. Skarżący wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia to: 1) w przypadku wykonania brakującego wjazdu do dz. 410/5 przez Gminę należy zmniejszyć opłatę adiacencką o kwotę 5.753,40 zł; 2) zrezygnować z opłaty adiacenckiej i nie wykonywać wjazdu przez Gminę, a wyrazić tylko zgodę na przeprowadzenie wjazdu przez teren Gminy a skarżący sam wykona wjazd do dz. 410/5 i wówczas opłata adiacencka będzie tylko za dz. 411/7 w wysokości 11.014,90 zł; skarżący odjął tę kwotę od naliczonej opłaty adiacenckiej co daje 20.479,40 zł. Sąd I instancji uznając, iż Skarżący nie zastosował się do doręczonego mu wezwania, odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zdaniem bowiem, Sądu I instancji skoro Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu podał dwie wartości pieniężne, o które jego zdaniem powinna być obniżona opłata adiacencka, niejako alternatywnie, to nadal nie wiadomo jaka jest wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd nie jest przy tym uprawiony do wyboru tej wartości spośród kilku zaproponowanych przez stronę. W konsekwencji Sąd I uznał, że wezwane Sądu nie zostało wykonane przez Skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 ust. 3 w zw. z art. 215 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, w sytuacji gdy w piśmie z 11 stycznia 2024 r. jasno sprecyzował, że w zaistniałym stanie faktycznym, tj. w przypadku braku urządzonego zjazdu z drogi publicznej bezpośrednio na działkę nr 410/5 wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi kwotę 20.479,40 złotych. Zaznaczył, że nie jest prawnikiem i biorąc pod uwagę treść jego skargi oraz jego pisma z 11 stycznia 2024 r. należy przyjąć, że wskazana przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia jest kwota 20.479,40 złotych. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie w sprawie należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Pismem takim jest skarga, od której pobiera się wpis stosunkowy, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (art. 231 p.p.s.a.). Niedochowanie przez skarżącego wymogu podania wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny, do uzupełnienia którego wzywa stronę Przewodniczący Wydziału i który strona zobowiązana jest usunąć, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a w wyniku uznania przez Sąd I instancji, że wezwanie to nie zostało przez Skarżącego prawidłowo wykonane, skargę odrzucono. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjne powyższe rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe. Faktem jest, że Skarżący w skardze nie podał wartości przedmiotu zaskarżenia, w związku z czym Sąd I instancji zasadnie wezwał go do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Rację ma również Sąd I instancji, że Skarżący w piśmie z 11 stycznia 2024 r. (na wezwanie Sądu) nie określił jasno i precyzyjnie wartości przedmiotu zaskarżenia. Jednakże, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, że Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu I instancji, co skutkowało jej odrzuceniem. Odpowiadając na wezwanie Sądu strona podała bowiem, jak tylko potrafiła, że wartość przedmiotu zaskarżenia to: 1) w przypadku wykonania brakującego wjazdu do dz. 410/5 przez Gminę należy zmniejszyć opłatę adiacencką o kwotę 5.753,40 zł; 2) zrezygnować z opłaty adiacenckiej i nie wykonywać wjazdu przez Gminę, a wyrazić tylko zgodę na przeprowadzenie wjazdu przez teren Gminy a skarżący sam wykona wjazd do dz. 410/5 i wówczas opłata adiacencka będzie tylko za dz. 411/7 w wysokości 11.014,90 zł; skarżący odjął tę kwotę od naliczonej opłaty adiacenckiej co daje 20.479,40 zł. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaistniałej sytuacji, w przypadku gdy Sąd I instancji uznał, że strona we wskazanym piśmie uzupełniającym braki formalne skargi w sposób niewystarczający określiła wartość przedmiotu zaskarżenia, Przewodniczący miał obowiązek zastosować przepis art. 218 p.p.s.a. i zarządzić dochodzenie w tym zakresie (por. H. Knysiak - Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2008, s. 715 i cyt. tam literatura). Wobec powyższego odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznać należy za przedwczesne. Takie działanie Sądu I instancji nie zasługuje na aprobatę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Przewodniczący Wydziału - stosownie do art. 218 p.p.s.a. - poczyni ustalenia faktyczne mające na celu określenie w sprawie właściwej wartości przedmiotu zaskarżenia, a następnie nada dalszy bieg sprawie. Weźmie przy tym pod uwagę, fakt, że Skarżący w przedmiotowym zażaleniu wskazał jednoznacznie wartość przedmiotu zaskarżenia oraz to, że postanowieniem Starszego referendarza sądowego z 15 lutego 2024 r., sygn. akt II SPP/Ke 3/24 Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych każdorazowo ponad 100 zł. Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.