I OZ 195/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 359/19 o odrzuceniu skargi H.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie

Pismem z [...] marca 2019 r. B.C. w imieniu H.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, dalej również jako "WSA", skargę na decyzję Wojewody [...], dalej jako "Wojewoda", z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 24 kwietnia 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wykazania w terminie 7 dni, że jest on uprawniony do reprezentowania strony skarżącej w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie B.C. wyjaśnił, że jest ciotecznym bratem H.P., wobec czego WSA uznał, że nie może on reprezentować H.P. przed sądami administracyjnymi. Na podstawie zarządzenia z dnia 8 sierpnia 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez własnoręczne podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał podpisaną własnoręcznie skargę. Zarządzeniem z 3 września 2019 r. skarżący został zobowiązany do uiszczania wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego odpisu skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca powyższe wezwania została doręczona skarżącemu 26 września 2019 r. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący uiścił należny wpis, jednakże nie nadesłał odpisu skargi. Następnie pismem z dnia 28 października 2019 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci złożenia dodatkowego odpisu skargi wskazując, że nie uzupełnił wymaganych braków skargi ponieważ źle zrozumiał swojego kuzyna i prosił o wyrozumiałość z uwagi na swój wiek – 87 lat. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący nadesłał wymagany odpis skargi. Zarządzeniem z 13 grudnia 2019 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nie uzupełnił braków wniosku o przywrócenie terminu, a jedynie wyjaśnił, że nadesłał już podpisaną skargę dlatego też uważa, że kolejne wezwanie do nadesłania skargi jest bezpodstawne. Wobec powyższego postanowieniem z 17 stycznia 2020 r., WSA odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zażalenie na powyższe orzeczenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 29 października 2020 r., I OZ 817/20. Zaskarżonym postanowieniem z 2 grudnia 2020 r., WSA odrzucił skargę H.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r., w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu tego postanowienia WSA wskazał, że skarżący nie nadesłał wymaganego odpisu skargi dla doręczenia go występującemu w sprawie uczestnikowi postępowania, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Do skargi znajduje zatem zastosowanie art. 47 § 1 p.p.s.a. ustanawiający dla stron wnoszących pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymóg dołączenia opisów skargi dla doręczenia ich stronom oraz uczestnikom postępowania. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśli art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwia nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Złożona w przedmiotowej sprawie skarga do WSA nie zawierała odpisu dla jednej ze stron postępowania oraz wpisu od skargi – zatem zasadnie skarżący został wezwany do usunięcia wskazanych braków – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wskazano powyżej skarżący w terminie uiścili wpis od skargi jednakże nie uzupełnił braku w postaci nadesłania odpisu skargi. Brak ten próbował uzupełnić w późniejszym czasie, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. Jednakże wniosek o przywrócenie terminu został przez WSA odrzucony (ponieważ również zawierał braki, których skarżący nie uzupełnił), a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. Postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym. Czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach, w stosownej formie i o odpowiedniej treści. Elementy składowe wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na konsekwencje procesowe. Obowiązkiem strony jest stosowanie się do wszystkich wezwań sądu. Dodatkowo wskazać należy, że art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest do odrzucenia skargi w przypadku gdy stwierdzi nieuzupełnienie braku w terminie. Mając na uwadze podane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.