I OZ 1792/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu dnia 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 12/16 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów oraz odrzuceniu wniosku o wyłączeniu sędziów w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek Z. R. o wyłączenie sędziów wymienionych w pkt. I sentencji oraz odrzucił wniosek skarżącego w stosunku do sędziów wymienionych w pkt. II sentencji orzeczenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek oparto na przyczynie, której w żaden sposób nie można powiązać z ustawowymi przesłankami wyłączenia sędziego, zaś to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia sędziego oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Sąd ocenił, że pogląd skarżącego, jakoby w sprawie konieczne było wszczęcie postępowania mediacyjnego nie uzasadnia wyłączenia sędziów wskazanych w pkt. I sentencji, trudno bowiem wskazać, jaki ma związek katalog ustawowych przesłanek wyłączenia sędziego z poglądem skarżącego co do konieczności przeprowadzenia w sprawie postępowania mediacyjnego. Nadto każdy z sędziów wskazanych w pkt. I sentencji, poza sędzią WSA Alojzym Wyszkowskim, który od dnia 1 września 2017 r. przebywa na sześcio-miesięcznym urlopie, złożył do akt sprawy pisemne oświadczenie, że w stosunku do niego nie zachodzą żadne z przesłanek opisanych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. i zdaniem Sądu oświadczeniom tym nie można odmówić wiarygodności w świetle argumentacji przedstawionej we wniosku. Natomiast wniosek o wyłączenie sędziów wskazanych w pkt. II sentencji podlegał odrzuceniu, ponieważ żadna z wymienionych osób nie jest sędzią orzekającym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. R., wskazując na przepisy procedury cywilnej oraz kodeksu cywilnego. Podniósł, że Sąd I instancji rozpoznawał sprawę w trybie uproszczonym zamiast procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), "p.p.s.a.". Artykuł 18 § 1 tej ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Odnośnie pkt. II zaskarżonego postanowienia zgodzić się należy z Sądem I instancji, iż wniosek o wyłączenie sędziów nieorzekających w danym sądzie, a więc siłą rzeczy niemogących orzekać w danej sprawie, jest oczywiście niedopuszczalny, a co za tym idzie, w tym zakresie należało go odrzucić. Zasadnie również Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów orzekających w tymże Sądzie, wskazanych przez Z. R. Za takie okoliczności w żadnym razie nie może być uznana chęć wszczęcia postępowania mediacyjnego oraz postulat skarżącego, aby Naczelny Sąd Administracyjny, w drodze uchwały, wyjaśnił wskazane przez niego rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ponadto podkreślić należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). W niniejszej sprawie obecnie wszyscy orzekający sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazani przez Z. R. złożyli wyjaśnienia na piśmie, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczeń sędziów – stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji w pkt. I odmawiające wyłączenia było zgodne z prawem. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.