I OZ 179/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Lu 782/25 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu P.T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 listopada 2025 r. nr SKO.41/3099/GG/2025 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 11 lutego 2026 r. odrzucił sprzeciw P.T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 listopada 2025 r. nr SKO.41/3099/GG/2025 w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez wskazanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skutek doręczenia wezwania nastąpił w dniu 22 stycznia 2026r. (k.37) po dwukrotnym bezskutecznym awizowaniu zgodnie z art. 73 § 1- 4 p.p.s.a., Braki formalne i fiskalne sprzeciwu nie zostały jednak uzupełnione. W związku z tym Sąd stwierdził, że sprzeciw nie mógł być merytorycznie rozpoznany i podlegał odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 w zw. z art. 64 b p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P.T., wnosząc o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (po umożliwieniu uzupełnienia braków formalnych oraz uiszczenia wpisu sądowego), ewentualnie - potraktowanie zażalenia jako zawierającego uzupełnienie braków formalnych sprzeciwu (wskazanie numeru PESEL oraz dowód uiszczenia wpisu) i przyjęcie, że braki zostały usunięte a sprzeciw powinien być rozpoznany merytorycznie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 w zw. z art. 64b p.p.s.a. poprzez odrzucenie sprzeciwu pomimo braku realnej możliwości uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych z powodu nieskutecznego doręczenia wezwania; 2. naruszenie art. 73 § 1-4 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie fikcji doręczenia, mimo że w rzeczywistości skarżący nie otrzymał awiza ani przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków, co uniemożliwiło mu podjęcie jakichkolwiek działań; 3. naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez odrzucenie środka zaskarżenia z przyczyn formalnych w sytuacji, gdy strona nie miała realnej możliwości usunięcia tych braków z powodu wadliwego doręczenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnosił, że nie otrzymał z Poczty Polskiej żadnego awiza dotyczącego przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, wobec tego nie miał jakiejkolwiek możliwości podjęcia działań zmierzających do wykonania wezwania. Tym samym został pozbawiony prawa do merytorycznego rozpoznania sprzeciwu wyłącznie z powodu okoliczności niezależnych od niego. Ponadto skarżący wskazał w zażaleniu nr PESEL i załączył dowód uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, podnosząc, że (cyt.): "brak formalne sprzeciwu zostały de facto usunięte w ramach niniejszego zażalenia, co uzasadnia przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma sądowego, a ponadto zawierać inne elementy, wskazane w ustawie. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). W sytuacji zaś, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis. Stosownie zaś do art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Na mocy art. art. 64b p.p.s.a. powyższe przepisy mają odpowiednie zastosowanie do sprzeciwu. W niniejszej sprawie, w wykonaniu zarządzeń z dnia 29 grudnia 2025 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu poprzez podanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, skierowana na adres skarżącego, była dwukrotnie awizowana: 8 stycznia 2026 r. i 16 stycznia 2026 r., co potwierdzają adnotacje na kopercie. Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki, zwrócono ją do nadawcy, tj. WSA w Lublinie. Potwierdza to adnotacja na kopercie "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą 23 stycznia 2026 r. Wobec tego, zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2026 r. przesyłkę uznano za doręczoną z dniem 22 stycznia 2026 r., stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a. Termin na uzupełnienie braku bezskutecznie upłynął więc w dniu 29 stycznia 2026 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie wykonał jednak wezwania Sądu. W zażaleniu skarżący wywodzi natomiast, iż niedochowanie terminu było skutkiem nieotrzymania awiza (tak pierwszego, jak i powtórnego). Zwrócić należy jednak uwagę, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. W niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce adresowanej do skarżącego, a pozostawione w placówce pocztowej, zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co zostało odnotowane przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru (k.37 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka, zaś skarżący nie wskazał w zażaleniu, że co najmniej wszczął postępowanie reklamacyjne celem wyjaśnienia podnoszonych kwestii związanych z brakiem pozostawienia awiza. Obalenie zaś fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia strony, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez złożenie zwykłego oświadczenia, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z 24 września 2015 r., II OZ 863/15, z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 183/22). Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżący nie usunął braków formalnych sprzeciwu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie Sąd I instancji sprzeciw ten odrzucił. Natomiast podanie dopiero w zażaleniu nr PESEL oraz przedstawienie dowodu uiszczenia wpisu sądowego (z datą 9 marca 2026 r.) nie mogło sanować braków pierwotnych sprzeciwu, gdyż czynności te zostały dokonane z uchybieniem terminów ustawowych, które nie mogą być modyfikowane. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.