I OZ 179/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 235/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 grudnia 2022 r. nr SKO-PS/41.5/1385/2022/20023 w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z 13 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 grudnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej na okres od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2023 r., w wysokości 785 zł miesięcznie. Sąd I instancji wskazał, że uzasadniając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej skarżący podał, że jego sytuacja finansowa jest trudna, nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności, zaś kwota jaką ma zapłacić jest duża. Jego zakład spłonął, więc nie wie czy będzie mógł dalej pracować zawodowo. WSA uznał, że skarżący nie przedstawił usprawiedliwionych argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i tym samym nie wykazał, by wykonanie tej decyzji mogło spowodować powstanie po jego stronie szkody i to w rozmiarze znacznym. Sam fakt konieczności ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie stanowi, zdaniem Sądu I instancji, wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia jego żądania i zastosowania instytucji procesowej wstrzymania. Wstrzymanie wykonania decyzji powinno być uzasadnione jedynie wyjątkowymi okolicznościami. Takie szczególne okoliczności, w ocenie Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą i nie zostały nawet przez skarżącego uprawdopodobnione w wystarczającym stopniu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które wskazywałyby na zaistnienie wyjątkowych okoliczności przemawiających za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalała na jednoznaczne przyjęcie, że sytuacja materialna skarżącego jest na tyle trudna, że zasadnym było zastosowanie ochrony tymczasowej. Zalegające w aktach dokumenty nie dają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu pełnego obrazu sytuacji finansowej skarżącego. Przede wszystkim skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wysokość deklarowanych wydatków. Wnoszący zażalenie nie uprawdopodobnił, że ponosi bieżące opłaty w wysokości 1055 zł (niesprecyzowana bliżej kwota 920 zł i 135 zł za telefon), czy też, że na utrzymanie aparatów słuchowych przeznacza miesięcznie 270 zł. Skarżący nie przedstawił żadnych miarodajnych i aktualnych dokumentów wskazujących wysokość bieżących kosztów utrzymania. Na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy nie można ustalić na jakim poziomie kształtują się rzeczywiste, stałe miesięczne wydatki strony. W konsekwencji skarżący nie uprawdopodobnił, że przy dochodach wynoszących 3797,38 zł, obciążenie opłatą za pobyt syna w pieczy zastępczej w kwocie 785 zł miesięcznie, groziłoby utratą środków utrzymania, którą można byłoby utożsamiać ze znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy jednocześnie zauważyć, że konieczność ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w każdym przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z obniżeniem dochodu, a nawet ewentualnymi trudnościami w sferze majątkowej. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów. Ponadto dochodzona od skarżącego należność jest należnością pieniężną, zatem w razie wydania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia, podlegać będzie zwrotowi. Nie ma cechy nieodwracalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.