I OZ 176/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 1575/25 o odmowie przewróceniu terminu do uiszczenia brakującej części wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.404.GG.1162.49.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi; 2. zwrócić M. P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 10 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 1575/25, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia brakującej części wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 30 września 2025 r. nr SKO.404.GG.1162.49.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, o którego przywrócenie się ubiega, gdyż przedstawione przez nią okoliczności nie wskazują na to, by nieuiszczenie przez nią pełnej wymaganej opłaty od skargi było przez nią niezawinione. Sąd I instancji uznał przeciwnie, wskazując, że okoliczności spawy świadczą o tym, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, przez co dopuściła się niedbalstwa. To zaś nie może usprawiedliwiać zaniechania z jej strony. W sytuacji, gdy skarżąca nie zabrała do urzędu pocztowego okularów i zmuszona była do korzystania z pomocy osoby trzeciej, winna była zaraz po powrocie do domu sprawdzić, czy osoba ta zleconą czynność wykonała należycie. Sama zresztą przyznała, że brak takiego sprawdzenia stanowił jej błąd. Skarżąca nie powołała się przy tym na żadną nagłą i niespodziewaną okoliczność, z powodu której niewłaściwie wykonała wezwanie sądowe. Jak bowiem podniosła, różne niepełnosprawności posiada już od 6 roku życia. Nie uprawdopodobniła też, by nadciśnienie tętnicze czy zły stan psychiczny pojawiły się właśnie w czasie biegu terminu do dokonania wymaganej czynności procesowej. W tych okolicznościach Sąd I instancji, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia brakującej części wpisu od skargi. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła M. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia kwoty 10 zł jako brakującej części wpisu od skargi. Podniosła, że Sąd I instancji wydał zaskarżone postanowienie bez uwzględnienia w dostatecznym stopniu jej trudnej sytuacji zdrowotnej i niekorzystanego zbiegu okoliczności. Skarżąca wskazała, że nie jest prawnikiem, nie korzysta ze stałej pomocy prawników, a podczas uiszczania wpisu sądowego doszło do oczywistej omyłki osoby, która okazała jej życzliwość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle wskazanych przepisów strona wnioskująca o przywrócenie terminu ma jedynie uprawdopodobnić ( a nie udowodnić) okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie Sąd I instancji niezasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności, które realnie uniemożliwiły jej uzupełnienie braku fiskalnego w zakreślonym terminie, a w gruncie rzeczy stanowiły podstawę do przywrócenia jej terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca argumentowała uchybienie terminu kondycją psychiczną, nadciśnieniem tętniczym oraz niepełnosprawnością. Wskazała, że udała się do placówki pocztowej celem dokonania wpłaty wpisu sądowego, jednakże zapomniała okularów i w obawie, że nieprawidłowo wypełni potwierdzenie i nie da rady dokonać płatności, poprosiła pracownika poczty o pomoc w dokonaniu płatności. Ten zaś błędnie wypełnił dowód wpłaty, wskazując na nim kwotę 100 zł zamiast wynikającą z wezwania kwotę 110 zł. Podniosła również, że w chwilach zajmowania się swoimi sprawami prawnymi bardzo się stresuje, co paraliżuje jej działania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej są wiarygodne i przekonujące. Jest ona osobą schorowaną, w tym leczy się na serce, co faktycznie może mieć realny wpływ na jej zachowanie w sytuacjach stresowych. Skarżąca zatem dostateczne uprawdopodobniła, że doszło do takiego nadzwyczajnego stanu, który spowodował uchybienie terminu i mimo wszelkich starań nie można było przezwyciężyć tych przeciwności. Skoro zatem wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego ( 10 zł. ) od skargi został złożony z zachowaniem wymogów jego dopuszczalności – tj. strona uchybiła terminowi; wniosek złożono z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a.; dokonano czynności, której nie dokonano w terminie; a także wykazano brak winy w uchybieniu terminowi – zostały spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał uchylenie – na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. – zaskarżonego postanowienia oraz – w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł o przywróceniu terminu termin do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi. O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.