I OZ 166/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 240/14 o odrzuceniu sprzeciwu K.P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 240/14 w sprawie ze skargi K.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić zażalenie.

K.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Uczestniczka postępowania E.P. w dniu 3 czerwca 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w niniejszej sprawie, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 240/14 oddalił wniosek E.P. o przyznanie prawa pomocy. Odpis tego postanowienia został omyłkowo doręczony pełnomocnikowi skarżącej K.P. – A.N., zamiast E.P. K.P. pismem z dnia 23 września 2014 r. wniosła sprzeciw od w/w postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 240/14 odrzucił sprzeciw K.P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 240/14. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z treścią art. 252 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Podkreślił, iż postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter incydentalny, bowiem rozpoznanie tego wniosku pozostaje bez wpływu na inne czynności procesowe podejmowane w sprawie. W związku z tym, stronami takiego wpadkowego postępowania nie są strony postępowania "głównego", gdyż nie mają w nim interesu prawnego. Stroną w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy jest zatem osoba ubiegająca się o przyznanie jej takiego prawa, a sprawa toczy się pomiędzy nią a rozpatrującym wniosek sądem administracyjnym. Skoro zatem krąg stron w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ograniczony jest tylko do podmiotu występującego z takim wnioskiem, to prawo do zaskarżania orzeczeń dotyczących prawa pomocy należy przyznać tylko tym osobom, które z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpiły. Tym samym strona, która nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie ma legitymacji do wniesienia zarówno sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w tym przedmiocie, jak i do złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza (wniesionego przez wnioskodawcę ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy). Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 sierpnia 2014 r. odmawiającego przyznania E.P. prawa pomocy złożyła K.P. Sprzeciw ten został zatem złożony przez osobę nieuprawnioną i w konsekwencji podlegał odrzuceniu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia E.P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 252 § 3 p.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż zarówno zażalenie, jak i sprzeciw, wniesione od postanowienia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, mogą być złożone wyłącznie przez osobę, która złożyła wniosek o przyznanie tego prawa. Dana strona postępowania nie ma bowiem interesu prawnego w zakresie dotyczącym prawa pomocy, o które wnioskują pozostałe strony tego postępowania. Sprzeciw K.P. od postanowienia z dnia 14 sierpnia 2014 r. należało zatem odrzucić, jako niedopuszczalny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu