I OZ 16/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 505/20 o odrzuceniu skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 27 stycznia 2020 r. nr SKO/I/II/1955/2019 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 30 stycznia 2020 r. J. S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z 27 stycznia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. z 2 grudnia 2019 r. orzekającą – po wznowieniu postępowania – o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z 6 listopada 2018 r. zatwierdzającej projekt podziału działki o nr ew. [...], położonej w m. Ł. (obręb Ł.). W skardze zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z 22 lipca 2020 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ze względu na nienadesłanie wniosku na przesłanym urzędowym formularzu. Postanowieniem z 15 kwietnia 2021 r., I SPP/Wa 167/20, starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu od ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 15 kwietnia 2021 r. Zarządzeniem z 21 czerwca 2021 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie), w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I skarżący wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 września 2021 r., I OZ 333/21, uchylił zaskarżone zarządzenie z 21 czerwca 2021 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wskazując, że podano w nim niewłaściwą podstawę prawną, a jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu wznowieniowym, zaś podstawę prawną wezwania do uiszczenia wpisu od skargi na taką decyzję stanowi § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Postanowieniem z 11 października 2021 r., I SPP/Wa 178/21, starszy referendarz sądowy rozpoznał kolejny wniosek skarżącego (z 27 lipca 2021 r.) i odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez skarżącego. Zarządzeniem z 16 listopada 2021 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 września 2022 r., I OZ 409/22, oddalił powyższe zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 16 listopada 2021 r. Postanowieniem z 10 marca 2022 r., I SPP/Wa 357/21, starszy referendarz sądowy, w wyniku rozpoznania kolejnego wniosku skarżącego (z 3 lutego 2022 r.), odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po rozpoznaniu sprzeciwu od ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 maja 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 10 marca 2022 r. Zarządzeniem z 19 września 2022 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego wezwania Przewodniczącego Wydziału I z 16 listopada 2021 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący otrzymał wezwanie w dniu 4 października 2022 r. Po sprawdzeniu w rejestrze opłat sądowych w dniu 21 października 2022 r. ustalono, że nie zidentyfikowano kwoty 200 zł tytułem uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 15 listopada 2022 r., I SA/Wa 505/20, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 16 listopada 2021 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono skarżącemu 4 października 2022 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – k.92). Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wykonania powyższego wezwania upłynął w dniu 11 października 2022 r. Z akt sprawy wynika, że w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braku fiskalnego skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wyrażając swoje niezadowolenie i wskazując, że w jego ocenie dopełnił wszelkich formalności a Sąd i referendarz sądowy celowo utrudniają mu przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie z perspektywy powołanych przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odpowiada ono prawu. Sąd I instancji w sposób prawidłowy zastosował normy proceduralne określone w art. 220 § 1 p.p.s.a. Skoro po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 16 listopada 2021 r. w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, co miało miejsce z dniu 4 października 2022 r., zaś skarżący tego obowiązku nie wykonał, to skarga podlegała odrzuceniu. Skarżący został skutecznie wezwany do uiszczenia należnego wpisu od skargi (zpo k.92). Z uwagi na fakt, że we wskazanym w wezwaniu terminie, który upływał w dniu 11 października 2022 r., opłata nie została uiszczona, Sąd I instancji zobowiązany był, zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucić. Z uwagi bowiem na fakt, że skarżący wystąpił ze skargą bez uiszczenia należnej opłaty, po wyczerpaniu trybu instancyjnego w zakresie prawa pomocy, zasadnie został wezwany do jej uregulowania w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. Do dnia wydania kwestionowanego postanowienia opłata nie została uzupełniona, co stosownie do regulacji wskazanej na wstępie uzasadniało zastosowanie sankcji z art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.