I OZ 1592/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Go 23/17 o oddaleniu wniosku o sprostowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Go 23/17 w sprawie ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Go 23/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił wniosek K. J. o sprostowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Go 23/17 w sprawie ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu Sąd ten podał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r., na podstawie art. 217 k.p.a., K. J. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie zaświadczenia w sprawie cyt.: "realizacji prawa na rzecz funkcjonariusza w stanie spoczynku - co do okoliczności: czy prawo do lokalu mieszkalnego funkcjonariusza w stanie spoczynku, o którym mowa we wcześniej wydanym zaświadczeniu, jest nadal realizowane w formie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego i należnych z tego prawa zastępczego świadczeń publicznoprawnych, a jeśli nie, o zaświadczenie o dacie zakończenia sprawy i jej sposobie - podstawie prawnej i faktycznej zaprzestania realizacji wypłat świadczeń równoważnika za brak lokalu mieszkalnego temu podmiotowi; zaświadczenia jak była i ewentualnie jest podstawa prawna naliczania i zarządzania do wypłaty tych świadczeń, w związku ze zmianami norm prawa". Wobec nieuzyskania żądanego zaświadczenia K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na niezałatwienie w terminie podania z dnia [...] lutego 2017 r. o wydanie zaświadczenia w sprawie realizacji przez skarżony organ prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania wnioskowanego zaświadczenia, stwierdzenie, że bezczynność miała rażący charakter oraz o wymierzenie organowi grzywny w celu przymuszenia do załatwienia sprawy. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. częściowo uwzględnił skargę, zobowiązując Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do załatwienia wniosku K. J. z dnia [...] lutego 2017 r. w terminie 7 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku). Jednocześnie Sąd ten stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę (pkt 3 wyroku). W piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. skarżący, powołując się na treść art. 156 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., wniósł o sprostowanie sentencji wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r.: w punkcie 1 i 2 poprzez zastąpienie słowa ,,załatwienia", słowem ,,rozpoznania wniosku", albowiem zdaniem skarżącego organ, jak wynika z treści uzasadnienia wyroku i akt administracyjnych, do dnia orzekania nie rozpoznał wniosku skarżącego w sposób prawem nakazany; w zakresie punktu 2 wyroku - sprostowanie słów ,,nie miała miejsce", słowami ,,miało miejsce", albowiem zdaniem skarżącego z treści uzasadnienia wynika, że Sąd w sposób oczywisty wskazał treść i wykładnię obowiązującą norm prawa funkcjonujących od wielu lat, stosowaną w linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Według skarżącego uzasadnienie wyroku wskazuje w tej sytuacji, że stanowisko o braku rażącego naruszenia prawa jest oczywistą omyłką piśmienniczą w treści rozstrzygnięcia; w punkcie 3 wyroku - zmianę słów ,,w pozostałym zakresie sąd skargę oddala", poprzez zastąpienie słowami ,,w pozostałym zakresie sąd odstępuje od wymierzenia grzywny organowi". W tym zakresie zdaniem skarżącego uzasadnienie wyroku wskazuje wprost, że Sąd nie oddalił skargi, ale odstąpił od jej wymierzenia, jako środka represyjno-dyscyplinującego skarżony organ na przyszłość. Na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 13 lipca 2017 r. skarżący wezwany został do wskazania, czy pismo z dnia [...] lipca 2017 r. jest jedynie wnioskiem o sprostowanie wyroku, czy też dodatkowo wnioskiem o wykładnię wyroku, czy też także skargą kasacyjną od wyroku, pod rygorem przyjęcia, iż stanowi jedynie wniosek o sprostowanie wyroku. W odpowiedzi na wezwanie skarżący jednoznacznie oświadczył, iż pismo z dnia [...] lipca 2017 r. stanowiło oparty na podstawie art. 156 p.p.s.a. wniosek o sprostowanie sentencji wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. w zakresie przez niego wskazanym, jako oczywistych omyłek pisarskich, sprzecznych z ustaleniami faktycznymi zakreślonymi w uzasadnieniu wyroku stanowiącym integralną jego część i wyjaśnienie przyczyn takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 p.p.s.a. oddalił wniosek. Sąd ten wskazał, że stosownie do art. 144 p.p.s.a. sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym – od podpisania sentencji wyroku. Oznacza to, że od chwili związania sentencja wyroku może ulec zmianie tylko w wypadkach i na zasadach przewidzianych ustawą. Jedną z takich możliwości, choć w ograniczonym zakresie, przewiduje art. 156 § 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sąd ten podkreślił, że w piśmiennictwie (patrz Komentarz Lex do art. 156 p.p.s.a. – Bogusław Dauter, 2016) wskazuje się, iż sprostowanie niedokładności (nieścisłości) może obejmować właściwe oznaczenie stron czy też dokładne wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy. Za niedokładność może być uznane nieprawidłowe oznaczenie imienia strony, choćby było ono zgodne z oznaczeniem podanym w pozwie, jeżeli nie ma wątpliwości, że strona, która brała udział w procesie, nosi w rzeczywistości imię o innym brzmieniu. W zakresie błędu pisarskiego przyjmuje się, że to widoczne, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (K. Piasecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., s. 1050). Przez błąd rachunkowy należy natomiast rozumieć błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia badań arytmetycznych, a w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji. Jeżeli natomiast chodzi o inne oczywiste omyłki, to uznaje się, iż są one swym charakterem zbliżone do niedokładności, błędu pisarskiego lub błędu rachunkowego, która może przykładowo polegać na wadliwej nazwie orzeczenia. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w każdym przypadku oczywistość omyłki oznacza, że jest ona natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. A zatem instytucja sprostowania orzeczenia sądowego ma na celu usunięcie jego wady i nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał. Jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje, iż w żadnym razie sprostowanie orzeczenia nie może prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA: z dnia 28 kwietnia 2011 r., II GSK 346/10, LEX nr 786109, z dnia 3 września 2013 r., II OZ 665/13, LEX nr 1364265 i z dnia 13 stycznia 2015 r., II OZ 1401/14, LEX nr 1624492). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o sprostowanie każdego z trzech punktów sentencji wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. Sąd I instancji uznał, iż w rozpoznawanej sprawie przesłanki ustawowe uzasadniające sprostowanie orzeczenia sądowego nie zostały zrealizowane i tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. W ocenie tego Sądu żaden ze wskazanych przez skarżącego elementów sentencji wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. objętych żądaniem sprostowania, w istocie nie stanowi ani niedokładności, ani błędu pisarskiego, błędu rachunkowego czy też innej oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu. Wskazane we wniosku skarżącego fragmenty sentencji wyroku podlegające sprostowaniu nie noszą cech oczywistego błędu, a w istocie zdaniem Sądu, stanowią propozycję zmiany treści wydanego wyroku. W szczególności odnosi się do wniosku skarżącego co do pkt 2 wyroku – zmiany co do uznania bezczynności za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu I instancji uwzględnienie wniosku skarżącego prowadziłoby do zmiany rozstrzygnięcia w wydanym już orzeczeniu, w szczególności w zakresie pkt 2, co jest niedopuszczalne w trybie art. 156 p.p.s.a. Sąd I instancji podkreślił, iż wydany w dniu 14 czerwca 2017 r. wyrok w zakresie redakcji sentencji uwzględnił wszystkie wymogi określone w przepisach art. 149 p.p.s.a. – co do pkt 1 i 2 wyroku i art. 151 p.p.s.a – co do pkt 3 wyroku i nie zawiera żadnych oczywistych błędów, omyłek czy niedokładności uzasadniających sprostowanie. W zażaleniu K. J. wniósł o "uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy celem ponownego i właściwego rozpoznania przez Sąd I instancji. Nie sposób zdaniem skarżącego zgodzić się z rozstrzygnięciem i uzasadnieniem prawnym i faktycznym. Skarżący zarzucił naruszenie art. 134, art. 135 i art. 141 p.p.s.a. poprzez "nierozpoznanie wniosku w zakresie wniesionym, a jedynie w wąskim zakresie i przyjętym dla potrzeb wydania orzeczenia korzystnego faktycznie dla organu i urzędników winnych naruszenia norm prawa". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może dotyczyć postanowienia (art. 166 p.p.s.a.). Wskazane w powołanym przepisie nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, niebudzący wątpliwości, bezsporny oraz nie mogą one wpływać na treść rozstrzygnięcia. Niedokładnością może być niewłaściwe oznaczenie stron, nieścisłe wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy. Pod pojęciem błędu pisarskiego należy rozumieć widoczny, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwie użyty wyraz lub mylną pisownię. Z kolei błąd rachunkowy, to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych. Natomiast inna oczywista pomyłka jest swym charakterem zbliżona do niedokładności błędu pisarskiego i rachunkowego. Mając na uwadze treść żądania skarżącego zawartego we wniosku o sprostowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2017 r., nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zmierza ono w istocie do merytorycznej ingerencji w rozstrzygnięcie Sądu, które było wynikiem rozpoznania skargi na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Żądanie zmiany w zakresie punktu 1 i 2 wyroku przez zastąpienie słowa "załatwienie" słowami "rozpoznania wniosku" jest żądaniem nie spełniającym przesłanek z art. 156 § 1 p.p.s.a. Taka zmiana słów nie jest niedokładnością, ani błędem pisarskim lub oczywistą omyłką. Wniosek o zmianę w zakresie punktu 2 wyroku przez zastąpienie słów ,,nie miała miejsce", słowami "miało miejsce" zmierza w istocie do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, a w związku z tym jest niedopuszczalna. Jeśli zaś chodzi o żądanie zmiany w zakresie punktu 3 wyroku, tj., zmiany słów "w pozostałym zakresie sąd skargę oddala" przez zastąpienie ich słowami "w pozostałym zakresie sąd odstępuje od wymierzenia grzywny organowi", to żądanie to także nie podpada pod żadną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 p.p.s.a. Żądana zmiana zmierza faktycznie do zmiany rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 3 wyroku. Ingeruje bowiem w jego treść, co wyklucza możliwość sprostowania w żądanym przez skarżącego zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanych wyżej stwierdzeniach, którego sprostowania domaga się skarżący, nie dopatrzył się żadnej nieprawidłowości, o której mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do podnoszonego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 134 i art. 141 p.p.s.a. zauważyć należy, że formułując owe zrzuty autor zażalenia nie wskazał jednostki redakcyjnej tych przepisów, które jego zdaniem naruszono, a rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zastępowanie strony w tym zakresie i precyzowanie zarzutów. Sąd nie może się domyślać intencji skarżącego. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 135 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istota powyższego uregulowania sprowadza się do tego, że na sąd administracyjny został nałożony obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Mając na względzie przedmiot niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia powyższego przepisu prawa. Niezależnie od tego zauważyć należy, że skarżący nie wskazał na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji ww. przepisu prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.