I OZ 1489/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 649/16 w sprawie ze skargi J. M. na uchwalę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 649/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił zażalenie T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 maja 2017 r. II SA/Op 649/16 w sprawie ze skargi J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. II SA/Op 649/16 (dalej postanowienie z 20 marca 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Dnia 5 kwietnia 2017 r. wpłynęło do Sądu pismo z 3 kwietnia 2017 r., sporządzone osobiście przez skarżącą i T. R. (dalej skarżący), zatytułowane jako "Skarga kasacyjna od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 649/16", w którym wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości lub ewentualnie o jego unieważnienie. Pismo z 3 kwietnia 2017 r. ze względu na jego treść, w której kwestionowana była zasadność postanowienia z 20 marca 2017 r., uznano za skargę kasacyjną na to postanowienie. Skarga kasacyjna J. M. złożona w powyższym piśmie była przedmiotem odrębnego postanowienia [z 15 maja 2017 r. II SA/Op 649/16; k. 91-93 akt II SA/Op 649/16]. Skarga kasacyjna T. R. została odrzucona postanowieniem Sądu I instancji z 15 maja 2017 r. II SA/Op 649/16 (dalej postanowienie z 15 maja 2017 r. [k. 86-88 akt II SA/Op 649/16]), którego odpis doręczono skarżącemu dnia 22 maja 2017 r. Dnia 29 maja 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, sporządzone osobiście. Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 194 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej ppsa) zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. W myśl art. 194 § 4 ppsa zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 ppsa stosuje się odpowiednio. Sporządzenie zażalenia przez stronę z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego obarczone jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 ppsa i powoduje odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zażalenie sporządzone osobiście przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 1 i 2 ppsa (tj. nie jest adwokatem, radcą prawnym, sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych), obarczone jest brakiem nieusuwalnym, co w konsekwencji czyni je niedopuszczalnym. W piśmie z 16 maja 2017 r., przy którym doręczono skarżącemu odpis postanowienia z 15 maja 2017 r., został on pouczony, o przysługującym prawie sporządzenia zażalenia na doręczone rozstrzygnięcie Sądu. Jednocześnie został pouczony, że zażalenie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (k. 41-46, 53-55, 86-88, 103, 105-106 akt II SA/Op 649/16). Zażalenie na postanowienie z 19 czerwca 2017 r. wniósł T. R. wnioskując o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, za czym przemawia m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne, interes społeczny (publiczny) i słuszny interes obywateli ewentualnie o unieważnienie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem przesłanek wynikających wprost z podstaw wskazanych przez skarżącego (art. 7, 8, 112 kpa; art. 7, 8, 9 Konstytucji RP; art. 5, 58 § 1 i 2 kc oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 1997 nr 133 poz. 883 ze zm.) jak również orzecznictwa wskazanego w zażaleniu) z ustanowieniem prawa pomocy skorygowania według właściwości ewentualnych wątpliwości. Skarżący wniósł o zobligowanie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, Gminę [...] oraz działającą przy niej Radę Miejską w [...] wraz z Komisją Rewizyjną o dostarczenie pełnej dokumentacji w niniejszej sprawie. Skarżący w zażaleniu odniósł się do okoliczności niezwiązanych bezpośrednio z przedmiotem zażalenia (k. 136-137v akt II SA/Op 649/16). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu prawidłowo przywołał treść art. 194 § 4 ppsa, zgodnie z którym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej winno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, ewentualnie przez podmioty wskazane w art. 175 § 2 i 3 ppsa, tj. podmioty zwolnione od obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Sąd I instancji pouczył skarżącego o treści powyższych przepisów. Mimo udzielonego mu pouczenia, zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną sporządził osobiście. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący był adwokatem, radcą prawnym lub którymkolwiek z podmiotów wskazanych w art. 175 § 2 i 3 ppsa. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej sporządzone przez osobę, która nie jest adwokatem lub radcą prawnym, ani nie należy do kręgu osób wskazanych w treści art. 175 § 2 i 3 ppsa, na podstawie art. 178 ppsa, winno zostać przez wojewódzki sąd administracyjny odrzucone, jako obarczone nieusuwalnym brakiem (postanowienie NSA z 30.9.2004 r., OZ 474/04, ONSAiWSA 2004/2/34, akceptowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 482, uw. 8; postanowienie NSA z 8.1.2008 r., I OZ 986/07, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: R. Hauser, M. Wierzbowski; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. C.H. Beck 2017 r. s. 795, nb 22). Z tych względów Sąd I instancji słusznie uznał, że zażalenie skarżącego było niedopuszczalne. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, że skarżący nie jest stroną w niniejszym postępowaniu. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu została wniesiona wyłącznie przez J. M. (k. 2-3 akt II SA/Op 649/16). Z akt sprawy wynika, że do dnia 5 kwietnia 2017 r., kiedy została złożona przez skarżącego oraz J. M. skarga kasacyjna od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 20 marca 2017 r. II SA/Op 649/16 (k. 53-55 akt II SA/Op 649/16), skarżący nie występował w roli strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Fakt ten został trafnie odnotowany przez Sąd I instancji, który w zarządzeniu z dnia 7 kwietnia 2017 r. wskazał, że "skarżący kasacyjnie T. R. nie jest stroną postępowania" (k. 60 akt II SA/Op 649/16). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, może z urzędu badać, czy skarga kasacyjna została wniesiona przez stronę (art. 173 § 2 ppsa; uchwała 7 Sędziów NSA z 11.4.2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005/4/62). Z tych samych względów Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, może z urzędu badać, czy zażalenie zostało wniesiona przez stronę (art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 ppsa). W kontrolowanym postępowaniu sądowoadministracyjnym T. R. nie był i nie jest stroną. Pojęcie strony jest bowiem kategorią prawa materialnego (postanowienie NSA z 22.9.2004 r., OSK 519/04, ONSAiWSA 2005/4/62, s. 28-29). Podniesione w zażaleniu wzorce kontroli okazały się nierelewantne. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.