I OZ 1488/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 515/17 w sprawie ze skargi L. W. na Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie pomocy społecznej postanawia oddalić zażalenie

Dnia 5 maja 2017 r. L. W. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo, którym zwrócił się o rozwiązanie i wyjaśnienie wątpliwości, jakie spotkały go ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. S., tj. "czy zasadne jest aby zwracał pieniądze do MOPS czy powinno zrobić to [...] Stowarzyszenie Dobroczynne". Pismem z dnia 20 czerwca 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia lub innego aktu) lub zaskarżonej czynności, pouczając skarżącego, że odpowiedzi należy udzielić w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Dnia 26 czerwca 2017 r. skarżący skierował do Sądu I instancji pismo procesowe, w którym nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa) każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa). Zgodnie z art. 57 § 1 ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa). Skarżący, mimo wezwania Sądu z 20 czerwca 2017 r., nie wskazał numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia lub innego aktu) lub zaskarżonej czynności, a brak ten uniemożliwiał nadanie skardze dalszego biegu (k. 2-6, 16-18 akt sądowych). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. W., poddając w wątpliwość, czy dochód skarżącego i jego żony przekroczył kryterium dochodowe; wskazał wysokość renty określonej decyzją ZUS; wskazał, że kwoty określone w obu powołanych decyzjach były przekazywane Ośrodkowi Stowarzyszenia w K.; nie odnosząc się do okoliczności związanych bezpośrednio z przedmiotem zażalenia (k. 37-38 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, wskazać należy, że w odpowiedzi z dnia 6 czerwca 2017 r. na skargę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. S. wskazuje dwie decyzje, z którymi skarżący może wiązać obowiązek "zwrotu pieniędzy do MOPS". Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta S. S. postanowił o udzieleniu skarżącemu pomocy w formie schronienia od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2013 r. w [...] Stowarzyszeniu Dobroczynnym w D. G.; orzekł o częściowym zwrocie wydatków za świadczenia z pomocy społecznej w formie opłacenia schronienia w wysokości 192,77 zł za miesiąc, w łącznej wysokości za ww. okres w wysokości 771,08 zł i nakazał zwrot ww. kwoty do kasy ośrodka lub przelewem w terminie do dnia 30 kwietnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta S. S. postanowił o udzieleniu pomocy skarżącemu w formie schronienia od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 lipca 2013 r. w [...] Stowarzyszeniu Dobroczynnym w D. G.; orzekł o częściowym zwrocie wydatków za świadczenia z pomocy społecznej w formie opłacenia schronienia w wysokości 273,83 zł za miesiąc lipiec 2013 r. i nakazał zwrot ww. kwoty do kasy ośrodka lub przelewem w terminie do 15 października 2013 r. (k. 10 akt sądowych, akta administracyjne). Sąd I instancji słusznie uznał, że z pisma skarżącego z 5 maja 2017 r. i z pisma z 26 czerwca 2017 r. nie wynika, które decyzje skarżący skarży. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 24 lipca 2017 r. odrzucił skargę (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa). Jak trafnie zauważa organ, od wskazanych w odpowiedzi na skargę decyzji skarżący nie wniósł odwołań, w związku z czym nie wyczerpał obligatoryjnego trybu odwoławczego w toku postępowania administracyjnego (art. 52 § 1 i 2 ppsa), zatem pismo skarżącego z 5 maja 2017 r., określone przez organ jako skarga, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa podlegałoby odrzuceniu (gdyby skarżący uzupełnił w terminie braki formalne skargi – czego nie uczynił), ponieważ sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (A. Kabat w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, uw. 10 do art. 58). Skarżący nie zaprzecza, że w okresach wskazanych w obu decyzjach, których był adresatem, korzystał ze schronienia w Ośrodku Stowarzyszenia w K. (zażalenie; k. 37-38 akt sądowych). Udzielenie schronienia jest świadczeniem z pomocy społecznej (art. 36 pkt 2 lit. i, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz. U. z 2013 r., poz. 182). Sąd administracyjny nie wyjaśnia wątpliwości obywatelom, a jedynie sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie – w szczególności orzekając w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.