I OZ 1445/17

Dnia 27 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.G. i Z.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lipca 2017 r. o sygn. akt III SA/Gd 491/17 odrzucające skargę D.G. i Z.G. na rozstrzygnięcie Dyrektora Sportowej Szkoły Podstawowej [...] z dnia 24 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania do dalszego szkolenia sportowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rozstrzygnięcie Dyrektora Sportowej Szkoły Podstawowej [...] z dnia 24 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania do dalszego szkolenia sportowego wnieśli D.G. i Z.G. Sąd ten odrzucił tę skargę postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r. o sygn. akt III SA/Gd 491/17 na mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wskazał w uzasadnieniu, zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Kolejno Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, co wynika z pisma z dnia 24 lipca 2017 r. nadesłanego przez Pocztę Polską S.A., zaskarżone rozstrzygnięcie (zawierające w pełni prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi) zostało skarżącym doręczone w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 12 kwietnia 2017 r. (przesyłkę dwukrotnie awizowano w dniach 29 marca 2017 r. i 6 kwietnia 2017 r.). Pouczenie obejmowało w szczególności informację, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia za pośrednictwem organu. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem w dniu 12 maja 2017 r. Skarga opatrzona datą 25 maja 2017 r. została złożona do organu w tym samym dniu. Konsekwencją wniesienia skargi po upływie terminu jest stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jej odrzucenie. Obszerne zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Gdańsku wnieśli skarżący. Podnieśli w nim, że nieskuteczne doręczenie zastępcze w ogóle nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W takiej sytuacji za datę doręczenia uznać należy dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub się z nią zapoznał (powołując się na wyrok SN z dnia 18 marca 2015 r. o sygn. akt I UK 271/14). Jak zaznaczyli, po raz pierwszy mieli faktyczną możliwość zapoznania się z orzeczeniem Dyrektora Szkoły w dniu 26 kwietnia 2017 r. Oświadczyli, że nigdy nie trafiło do nich awizo informujące o przesyłce zawierającej rozstrzygnięcie Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] (nr [...]) z dnia 24 marca 2017 r. Jak wskazali, dopiero w dniu 26 kwietnia 2017 r. Z.G. zaniepokojony tym, że w sprawie nic się nie dzieje (a rok szkolny się kończy), udał się do szkoły, gdzie dowiedział się od Dyrektora o podjęciu decyzji i przesłaniu rodzicom za pokwitowaniem odbioru. Skarżący podnieśli, że dopiero na wyraźne oświadczenie, że awizo nie zostało pozostawione sekretarka Dyrektora Szkoły wydała z akt Z.G. decyzję. Odbiór przesyłki został przez niego potwierdzony z faktyczną datą – 26 kwietnia 2017 r. Ponadto Dyrektor polecił sekretarce sporządzenie notatki z tego zdarzenia. Jak wskazali skarżący, nie zostali poinformowani, aby biegł na nich termin na wniesienie skargi od innej daty aniżeli 26 kwietnia 2017 r. Skargę złożyli w trzydziestym dniu od daty faktycznego otrzymania decyzji Dyrektora Szkoły, tj. w dniu 25 maja 2017 r. Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważyć należało, czy do skarżonego rozstrzygnięcia mają zastosowanie przepisy k.p.a. dotyczące doręczeń. Należy zatem wskazać, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyjęcia dziecka do szkoły powszechnej jest indywidualnym aktem administracyjnym, ma zatem walor decyzji administracyjnej w jej materialnym rozumieniu (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OSK 2173/15), chociaż ustawodawca zdecydował się formalnie na określenie tego aktu w sposób swoisty jako "rozstrzygniecie" (art. 20zc ust. 9 u.s.o.), a procedura jego wydania cechuje się licznymi odrębnościami (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r., I OSK 1467/15; wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2017 r., I OSK 552/17). Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W myśl art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stosownie do art. 44 § 3 k.p.a., w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Wreszcie, jak stanowi art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe, dla przyjęcia tzw. fikcji doręczenia, opartej na art. 44 § 4 k.p.a., niezbędne jest zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, a następnie w przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Niedopełnienie tego obowiązku sprawia, że brak jest podstaw do zastosowania art. 44 § 4 k.p.a., nie można zatem uznać doręczenia za dokonane z upływem czternastodniowego okresu, o którym mowa w § 1. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał za wiarygodne twierdzenia zaprezentowane przez D.G. i Z.G. we wniesionym zażaleniu, że – co niekiedy się zdarza – nie pozostawiono dla nich zawiadomienia o pozostawieniu pisma, jak wymaga tego art. 44 § 2 k.p.a. Przemawia za tym doświadczenie życiowe wskazujące, że zachowanie Z.G., opisane w zażaleniu, nie byłoby racjonalne w sytuacji, w której mógł się on dowiedzieć o fakcie wydania decyzji i podjęciu prób jej doręczeń z zawiadomień pozostawionych przez doręczyciela. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny odnotowuje, że zażalenie zostało doręczone Dyrektorowi Szkoły, który mógł złożyć odpowiedź na zażalenie podważające twierdzenia co do stanu faktycznego prezentowane przez skarżących. Powyższe przemawiało za przyjęciem, że datą skutecznego doręczenia rozstrzygnięcia był 26 kwietnia 2017 r. Oznacza to, że skarga została wniesiona w terminie. Brak było w rezultacie podstaw do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co determinowało uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy.