I OZ 137/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 602/23 o odrzuceniu skargi T. K. na Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 602/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę T. K. na Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 14 września 2023 r. skarżący wniósł skargę, w której zażądał "nałożenia kary grzywny na Urząd Miasta i Gminy w Kątach Wrocławskich w wymiarze 50000 tys. zł w celu przymuszenia do zaniechania układania kanalizacji wzdłuż południowej granicy działek nr [...] i [...] we wsi C., które graniczą z działką drogową nr [...] obręb [...], która to działka graniczy z wymienionymi wyżej działkami i w jej granicach układana ma być kanalizacja. W związku z nieuregulowaną powierzchnią tych działek a to oznacza nieuregulowaną granicą tych działek w styku z działką nr [...], w której ma być układana kanalizacja". W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 października 2023 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez oznaczenie organu, którego skarga dotyczy oraz oznaczenie przedmiotu sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 7 listopada 2023 r. wskazał, że organem, którego dotyczy skarga, jest m.in. Burmistrz Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie, zaś odnosząc się do przedmiotu sprawy, skarżący oznaczył "przedmiot sprawy na kwotę 3.200 zł". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę zauważył, że zarządzeniem z dnia 16 października 2023 r. wezwano skarżącego – z uwagi na niedopuszczalny przedmiot zaskarżenia jaki i nieprecyzyjność skargi - do usunięcia braków formalnych skargi poprzez oznaczenie przedmiotu sprawy. Skarżący został przy tym pouczony o treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". W ocenie Sądu, skarżący wprawdzie udzielił na to wezwanie odpowiedzi, jednakże nie można stwierdzić, że je wykonał. Poza oznaczeniem przedmiotu sporu na kwotę 3.200 zł skarżący nie wskazał dopuszczalnego z uwagi na treść art. 3 P.p.s.a. przedmiotu sprawy. To zaś uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2) nie przewiduje możliwości nałożenia – jak tego domaga się skarżący - kary grzywny w celu przymuszenia do zaniechania układania kanalizacji. Wprawdzie w ustawie tej przewidziano możliwość wymierzenia grzywny bądź skazania na nią, jednakże w ściśle określonych sytuacjach, o których mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., art. 64c § 6 P.p.s.a., art. 112 P.p.s.a., art. 145a § 2 P.p.s.a., art. 145a § 3 P.p.s.a., art. 149 § 2 P.p.s.a., art. 151a § 1 P.p.s.a., art. 154 § 1 P.p.s.a., art. 155 § 3 P.p.s.a. oraz art. 293 § 1 P.p.s.a., jednakże również w świetle powyższych przepisów żądanie skargi nałożenia kary grzywny na organ w celu przymuszenia do zaniechania układania kanalizacji uniemożliwia Sądowi dalsze procedowanie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na zażalenie Burmistrz Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z ww. przepisem, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 P.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. d P.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie oznaczenie przedmiotu sprawy. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. We wniesionej skardze, na co zasadnie zwrócił Sąd I instancji T. K. domagał się nałożenia kary grzywny na Burmistrza Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie w wysokości 50.000 zł w związku z podejmowanymi działaniami zmierzającymi do budowy sieci kanalizacyjnej wzdłuż granic działek należących do skarżącego, a zatem właściwie Przewodniczący Wydziału wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez oznaczenie przedmiotu sprawy, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, gdyż zawierała ona braki, które uniemożliwiały jej merytoryczne rozpoznanie. Z uwagi na treść skargi nie można było bowiem w sposób niebudzący wątpliwości określić przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie Sądu było dostatecznie precyzyjne, bowiem w pouczeniu zawarto informację o treści art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje jakie akty lub czynności organu mogą być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Skarżący w piśmie z dnia 7 listopada 2023 r. stanowiącym odpowiedź na ww. wezwanie określił, że przedmiot sprawy oznacza "na kwotę 3.200 zł", a także dołączył m.in. wniosek o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta i Gminy Kąty Wrocławskie (zarejestrowany w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. akt II SO/Wr 6/23 i któremu został nadany dalszy bieg), stanowisko strony w związku z udzieloną przez organ odpowiedzią na skargę wniesioną w niniejszej sprawie oraz pismo procesowe z dnia 7 listopada 2023 r. z wnioskiem o "dopozwanie do sprawy Starosty powiatu Wrocławskiego", jednakże z ww. pism nie wynika do jakiego aktu lub zaskarżonej czynności odnosi się wniesiona skarga czy też jakiego naruszenia prawa dotyczy. Brak stosownego doprecyzowania uniemożliwił nadanie skardze dalszego biegu, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny podziela zaprezentowany przez Sąd I instancji pogląd, zgodnie z którym nałożenie na organ kary grzywny w celu przymuszenia do zaniechania czynności związanych z budową sieci kanalizacyjnej nie jest objęty zakresem regulacji art. 3 § 2 P.p.s.a. Również przepisy szczególne nie przewidują możliwości wniesienia skargi w tym przedmiocie do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.