I OZ 1332/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3445/15 zawieszające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi D.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 marca 216 r. zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu Sąd podał, że zaskarżoną przez D. R. decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z [...] sierpnia 2015 r. orzekającą o udzieleniu zezwolenia [...] S. A. w K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w D. w gminie [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...], objętej decyzją Starosty O. z [...] sierpnia 2015 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości linii elektroenergetycznej. Ponadto D. R. zaskarżył decyzję Wojewody [...] z [...] września 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z [...] sierpnia 2015 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości poprzez zezwolenie [...] S. A. w K. na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowych działkach w granicach pasa technologicznego przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej. Sprawa z tej skargi została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 3444/15, a wydany 14 marca 2016 r. wyrok uchylający zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji nie jest prawomocny. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego postępowania sądowoadministracyjnego zarejestrowanego za sygn. akt IV SA/Wa 3444/15 - w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z [...] sierpnia 2015 r. orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Między zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości a zaskarżoną w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3444/15 decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zachodzi bowiem ścisły związek polegający na tym, że zezwolenie na natychmiastowe zajęcie jest możliwe jedynie w razie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W związku z tym zaś, że skarga na decyzją w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości została uwzględniona, lecz wyrok nie jest prawomocny, zasadne jest, w ocenie Sądu, zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Ewentualne prawomocne uchylenie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skutkowałoby koniecznością uchylenia decyzji o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D. R., podnosząc zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez zawieszenie postępowania, pomimo że postępowanie w innej toczącej się sprawie sygn. akt IV SA/Wa 3444/15 nie ma wpływu na niniejsze postępowanie, bowiem bez względu na ostateczny wynik ww. postępowania, wobec uchylenia decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na mocy wyroku z dnia 14 marca 2016 r. oraz art. 152 § 1 p.p.s.a. decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie wywołują obecnie skutków prawnych, a co za tym idzie decyzje o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, jako decyzje związane, nie mogą istnieć w obrocie prawnym samodzielnie zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami i Sąd powinien je uchylić bez względu na ostateczny wynik postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami (decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości) jest decyzją ściśle związaną z decyzją o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy (decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości). Obie decyzje są wydane w granicach tej samej sprawy. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji wydanej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a powołanej ustawy skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że postępowanie w przedmiocie kontroli legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w D. w gminie [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...], nie może się toczyć do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Wojewody [...]z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości (sygn. akt IV SA/Wa 3444/15). Treść rozstrzygnięcia, jakie zapadnie w przedmiotowej sprawie jest bowiem uzależniona od wyniku prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a zatem od tego czy w obrocie prawnym pozostanie czy też zostanie z niego wyeliminowana decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższe wypełnia hipotezę normy prawnej zawartej w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i stanowi podstawę zawieszenia niniejszego postępowania. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznającemu wniesione zażalenie wiadomym jest urzędu, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3444/15 uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została wniesiona skarga kasacyjna i obecnie sprawa oczekuje w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na jej rozpoznanie (sygn. akt I OSK 1550/16). Zatem przyczyna zawieszenia postępowania nie ustała. Nie można przy tym podzielić stanowiska wnoszącego zażalenie, że brak było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, bowiem z uwagi na treść art. 152 § 1 p.p.s.a. uchylone w sprawie IV SA/Wa 3444/15 decyzje nie wywołują żadnych skutków prawnych, co powinno obligować Sąd do uchylenia decyzji w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości bez względu na ostateczny wynik postępowania w sprawie IV SA/Wa 3444/15. Wskazać należy, że ww. przepis wprowadzony przez ustawodawcę w wyniku nowelizacji przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) jest jedynie przejawem tzw. ochrony tymczasowej, obowiązującej pomiędzy uwzględnieniem skargi przez sąd, a uprawomocnieniem się orzeczenia. Ochrona ta ma charakter tymczasowy, ze względu na oczekiwanie na zaistnienie skutków związanych z prawomocnym orzeczeniem WSA, które znoszą potrzebę jej zastosowania (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 620). Instytucji tej nie można zatem przypisywać skutków, jakie wywołuje prawomocne zakończenie postępowania (w niniejszej sprawie ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości). Z tych względów za zasadne uznać należało zawieszenie postępowania sądowego przez Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.