I OZ 130/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1129/23 w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z dnia 17 lipca 2023 r., nr WIW.050.11.2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

W skardze na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z 17 lipca 2023 r., nr WIW.050.11.2023, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Brodnicy z 10 maja 2023 r., nr 80.2023 o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 3 500 zł. skarżący M.C. zawarł, pozbawiony uzasadnienia, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z 17 stycznia 2024 r., sygn. II SA/Bd 1129/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Skarżący nie określił swej sytuacji majątkowej, zatem brak jest możliwości stwierdzenia, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na postanowienie skarżący podniósł, że nie był świadomy konieczności wykazania przesłanek, a skoro nałożona kara jest niezasadna, a skarżący jest osobą starszą utrzymującą się z emerytury, to uznawał to za wystarczający powód do wstrzymania wykonania decyzji. Stwierdził nadto, że jednorazowa spłata nałożonej kary jest niemożliwa bez wyrządzenia znacznej szkody w bieżącym utrzymaniu. Wskazany przez skarżącego dochód jego gospodarstwa domowego to niespełna 4 tysiące złotych miesięcznie, a wydatki w okresie zimowym niemal pokrywają się z kwotą dochodu, co powoduje, że nie ma możliwości natychmiastowego odłożenia kwoty na spłatę wymierzonej kary, której zasadność kwestionuje. Do zażalenia skarżący załączył zaświadczenia o wysokości pobieranych przez niego i małżonkę emerytur. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka, określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Działanie sądu na wniosek powoduje, że jego rozpatrzenie jest uzależnione od uzyskania dostatecznej wiedzy o okolicznościach uzasadniających uwzględnienie wniosku. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Wniosek skierowany do Sądu I instancji pozbawiony był uzasadnienia. Skarżący nie przedstawił Sądowi I instancji argumentacji mającej przemawiać za uwzględnieniem wniosku, nie podał żadnych informacji dotyczących sytuacji osobistej i majątkowej – nie wskazał na wysokość osiąganych dochodów, na posiadany majątek, na liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, na wysokość stałych kosztów utrzymania, na szczególne potrzeby członków rodziny. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji nie miał podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Również informacje zawarte w zażaleniu nie są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie bada prawidłowości samej zaskarżonej decyzji i zasadności nałożonej kary pieniężnej. Z tego powodu nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku przekonanie skarżącego o wadliwości decyzji i bezzasadności nałożonej kary. Wstrzymanie wykonania decyzji, która nakłada obowiązek uiszczenia kary pieniężnej nie jest także instrumentem udzielenia ulgi w jej zapłacie. Z tego względu kłopoty w zgromadzeniu środków na pokrycie orzeczonej kary czy konieczność zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zwykłych potrzeb bytowych nie stanowią przesłanki do uznania, że wykonanie decyzji powinno zostać wstrzymane. Zasadą jest, że decyzje ostateczne podlegają wykonaniu. Jeżeli decyzja nakłada na jej adresata jakiś obowiązek, obowiązek ten powinien być spełniony. Instytucja wstrzymania wykonania skierowana jest natomiast na zapobieżenie takim sytuacjom, kiedy ewentualne uchylenie przez sąd decyzji ostatecznej, ze względu na charakter obowiązku lub jego zakres, nie uniemożliwi powrotu do stanu poprzedniego i usunięcia skutków wykonania decyzji. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji są zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda z tych przesłanek dotyczy innego aspektu. Trudne do odwrócenia skutki to takie następstwa wykonania decyzji, których usunięcie będzie się wiązało z koniecznością podjęcia złożonych działań i nie będzie proste do przeprowadzenia. W przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym, odwrócenie skutków jego wykonania, zwłaszcza w przypadku kwoty o umiarkowanej wysokości, jest względnie proste przez zwrot wpłaconej kary. Ta przesłanka wstrzymania wykonania w niniejszej sprawie zatem nie zachodzi, zapłata kary nie rodzi trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie podał też, jakie okoliczności związane z jego sytuacją, w przypadku uiszczenia kary, rodzą skutki, których odwrócenie nie będzie możliwe lub będzie znacznie utrudnione. Nie wskazano w szczególności, aby jakieś okoliczności szczególne związane z sytuacją członków rodziny powodowały, że pierwszeństwo powinno uzyskać zaspokojenie pewnych potrzeb, których niezaspokojenie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, np. zdrowotne. Nie wykazano także w niniejszej sprawie, aby uiszczenie kary groziło skarżącemu wyrządzeniem znacznej szkody. Uszczerbek majątkowy związany z uiszczeniem kary nałożonej decyzją ostateczną nie może być kwalifikowany w kategorii szkody. Skarżący podniósł, że nie dysponuje kwotą 3.500 zł i nie może jej niezwłocznie odłożyć z otrzymywanej emerytury, zaś z emerytury musi pokrywać bieżące koszty utrzymania, zwiększone w okresie zimowym. Oprócz wskazania na wysokość otrzymywanych przez skarżącego i jego żonę emerytur nie określono jednak sytuacji majątkowej rodziny ani sytuacji osobistej jej członków. Nie wynika z wniosku ani z zażalenia, aby potrzeby bytowe rodziny w zasadniczy sposób odbiegały od sytuacji przeciętnych a sytuacja osobista wymagała realizacji jakiś potrzeb szczególnych. Ograniczone informacje o stanie majątkowym, w relacji do wysokości kary, nie pozwalają na przyjęcie, że jej uiszczenie, w przypadku uchylenia decyzji, spowoduje znaczną szkodę dla skarżącego, skoro kwota grzywny będzie podlegała zwrotowi. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.