I OZ 1262/17

Dnia 30 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, , , po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 256/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.D. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej oraz nakazu likwidacji uczelni postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił na wniosek strony skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...], utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...], cofającą założycielowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Legnicy pozwolenie na utworzenie ww. uczelni niepublicznej oraz nakazującą założycielowi tej uczelni jej likwidację do dnia 31 grudnia 2016 r. Wskazał, że założycielem przedmiotowej uczelni jest strona skarżąca, tj. W.D. W uzasadnieniu Sąd I instancji, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że strona skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sposób, który pozwoliłby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak przedstawienia dokumentacji pozwalającej na ocenę sytuacji w jakiej znajduje się uczelnia, nie pozwoliło temu Sądowi na ocenę, czy szkoda, na którą powołuje się skarżący we wniosku, ma charakter znaczący, a co za tym idzie, czy spełnia przesłankę ustawową udzielenia ochrony tymczasowej. Wskazanie przez skarżącego jedynie na okoliczność posiadania przez uczelnię "wielu studentów – około tysiąca", bez poparcia tego stosownymi dokumentami, nie spełnia przesłanki ustawowej, w szczególności w sytuacji zanegowania tego faktu przez organ, który, powołując się na dane wynikające z Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym "POL-on", stwierdził, że w dniu 25 listopada 2016 r. uczelnia posiadała 55 studentów. Sąd I instancji zaznaczył, że w postępowaniu wszczętym z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie ocenia legalności zaskarżonego aktu. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł W.D., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: - art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez pominięcie zasadniczej części akt sprawy zawierającej wiele dokumentów wskazujących niebezpieczeństwo wyrządzenia stronom znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wiążących się z zaskarżoną decyzją (pominięcie pisma pełnomocnika z 12 czerwca 2017 r.); - art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 70 i art. 8 Konstytucji RP przez odmowę udzielenia ochrony tymczasowej w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja implikuje szereg nieodwracalnych skutków tak ekonomicznych, jak i społecznych. Ponadto zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na stwierdzeniu, że brak jest podstaw do wstrzymania zaskarżonej decyzji oraz, że strona nie przedstawiła żadnej dokumentacji uzasadniającej udzielenie ochrony tymczasowej, podczas gdy przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej obiektywnie istnieją – a do akt zostały dołączone stosowne dokumenty, które zostały pominięte. W piśmie z dnia 24 lipca 2017 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zgodził się z oceną jaką wypowiedział Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). W tej zaś sprawie strona skarżąca nie przywołała takiej argumentacji, która uprawniałaby do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji w postaci cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej oraz likwidacji uczelni może spowodować po stronie skarżącego znaczą szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie wykazano tym samym, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wynika to z tego, że argumentacja strony skarżącej przede wszystkim akcentuje kwestię ilości posiadanych przez uczelnię studentów, która to kwestia jest sporna i zasadniczo należy do merytorycznej oceny legalności wydanej decyzji. Okoliczności dotyczące bowiem ustalenia aktualnej liczby studentów były przedmiotem postępowania administracyjnego, w ramach którego wskazano na istniejące nieprawidłowości w prowadzonej przez uczelnię dokumentacji uniemożliwiające stwierdzenie czy przedstawione dane odpowiadają realnej liczbie posiadanych przez uczelnię studentów. Należy stwierdzić, że sąd administracyjny na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie może przesądzić o tej kwestii, ponieważ ocena takiej argumentacji przed rozprawą jest niedopuszczalna, w innym wypadku doszłoby do przedsądu. Poza tym samo posiadanie określonej liczby studentów nie przesądza o zaistnieniu przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak już wyżej wskazano przesłanki te należy wykazać. A zatem, skoro strona skarżąca powołuje się na określoną liczbę studentów, to powinna powiązać tę kwestię z likwidacją uczelni tak, aby wyraźnie wskazać na możliwość zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków jakie mogą pojawić się w sferze praw i obowiązków strony skarżącej. Co prawda, strona skarżąca ma rację, że Sąd I instancji pominął przy wydaniu zaskarżonego postanowienia pismo złożone wraz załącznikami przez stronę skarżącą w dniu posiedzenia niejawnego, jednak wady postępowania w tym zakresie nie można uznać jako tej, która miała istotny wpływ na wynik sprawy. Pismo to bowiem nie zawiera także argumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., poza tym, że w piśmie tym strona skarżąca po raz kolejny akcentuje problematykę dotyczącą liczby posiadanych studentów. Ponadto wskazano także na wydatkowanie przez założyciela uczelni każdorazowo 15 mln złotych na stworzenie dwóch kierunków studiów, tj. zarządzania oraz wydziału prawa. Jednak tych twierdzeń nie poparto żadnymi dowodami, co jawi je jako gołosłowne, bo uniemożliwiające w jakikolwiek sposób odniesienie tych kwot pieniężnych jako dotkniętych skutkami prawnymi likwidacji uczelni. Także w zażaleniu nie podano żadnych konkretów, wskazując jedynie ogólnikowo, że stosowne dokumenty zostały złożone do akt sprawy. W tym miejscu wskazania wymaga, że likwidacja uczelni wywołuje określone skutki prawne dla podmiotu jakim jest dana uczelnia, wyposażona w osobowość prawną. A zatem w głównej mierze skutki w znaczeniu prawnym dotykają właśnie ten podmiot jako osobę prawną, a nie jej założyciela. Do czasu likwidacji występuje bowiem w obrocie prawnym uczelnia (osoba prawna) w "likwidacji" wyposażona w swój majątek. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 6a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.) dopiero w przypadku, gdy koszty likwidacji uczelni niepublicznej przekraczają jej majątek, koszty wynagrodzenia likwidatora są pokrywane z majątku założyciela uczelni niepublicznej. W tej sprawie strona skarżąca jako założyciel uczelni nie wykazała, aby w związku z likwidacją uczelni zachodził przypadek, o jakim mowa w ww. przepisie, który z kolei mógłby powodować dla założyciela uczelni negatywne skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można tym samym uznać, aby ocena Sądu I instancji zawierała takie wady, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca nie uzasadniła, że wstrzymanie wykonania decyzji o likwidacji uczelni jest uzasadnione, a brak wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w okolicznościach tej sprawy jest decydujące dla odmowy wstrzymania ww. decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.