I OZ 1183/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek /spr./ po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wyższej Szkoły [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 255/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni oraz nakazu likwidacji uczelni postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 25 listopada 2016 r., Wyższa Szkoła [...] (złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 października 2016 r., nr [...]w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni oraz nakazu likwidacji uczelni. Skarżąca podniosła, że "uczelnia nadal posiada wielu studentów - około tysiąca (...), co naraża stronę i społeczność [...]na niepowetowaną stratę". Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, a ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że jest on całkowicie bezzasadny, Postanowieniem z dnia 17maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 255/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sposób, który pozwoliłby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że brak przedstawienia dokumentacji, pozwalającej na ocenę sytuacji, w jakiej znajduje się uczelnia, nie pozwoliło Sądowi na ocenę, czy szkoda, na którą powołuje się skarżący we wniosku, ma charakter znaczący, a co za tym idzie, czy spełnia przesłankę ustawową udzielenia ochrony tymczasowej. Wskazanie przez skarżącą jedynie na okoliczność posiadania przez uczelnię "wielu studentów - około tysiąca", bez poparcia tego stosownymi dokumentami, nie spełnia przesłanki ustawowej, w szczególności w sytuacji zanegowania tego faktu przez organ, który powołując się na dane wynikające z Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym "POL-on", stwierdził, że w dniu 25 listopada 2016 r. uczelnia posiadała 55 studentów. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła 1) naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 70 ust. 5 w związku z art. 8 Konstytucji RP poprzez odmowę udzielenia ochrony tymczasowej w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja implikuje szereg nieodwracalnych skutków tak ekonomicznych jak i społecznych; 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na stwierdzeniu braku podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podczas gdy przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej obiektywnie istnieją. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że uczelnia ma ponad 150 studentów studiów podyplomowych i ponad 1000 studentów studiów wyższych oraz przedstawiono koszty utworzenia poszczególnych kierunków studiów. W ocenie skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla społeczności [...]. Wstrzymanie wykonania decyzji umożliwi obronę uczelni, a odmowa spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż uczelnia nie będzie mogła działać w roku akademickim 2017/2018 , spowoduje zniweczenie bogatego dorobku uczelni i usankcjonuje jej zniszczenie. W odpowiedzi na zażalenie organ w pełni zaaprobował stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. O znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Stwierdzić należy, iż to na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie ( por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że wniosek strony nie zawierał argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie, skarżąca zamieściła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak nie przytoczyła przy tym, żadnych okoliczności na poparcie tego wniosku, a tym samym nie udowodniła istnienia takiego związku. Wskazanie we wniosku jedynie na okoliczność posiadania przez uczelnię "wielu studentów - około tysiąca", bez poparcia tego stosownymi dokumentami, nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślić należy, iż przytoczenie okoliczności pozwalających Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia dopiero w zażaleniu, nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa. Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jest to jeden z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania Sądu I instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 P.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W konsekwencji rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie ogranicza się jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Twierdzenie przeciwne mogłoby się spotkać z uzasadnionym zarzutem naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz w istocie doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie, ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OZ 375/09, z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1240/11 i z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt I FZ 33/16 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.