I OZ 1216/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 480/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 480/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę S.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy ww. decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu odwołania S.C. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie z dnia [...], wydanej w sprawie zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia terminu zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego; utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 20.10.2014 r. do 02.10.2015 r.; określeniu wysokości podlegającej zwrotowi kwoty wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na kwotę 2115,50 zł brutto, zamiast kwoty 2155,50 zł brutto. Pismem z dnia 27 marca 2017 r. skarżący wniósł za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na opisaną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy. W dniu 30 marca 2017 r. skarga została przekazana do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. Nr 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., odrzucił skargę. Sąd ten przytaczając treść art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. podał, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Z powyższego wynika, że aby skutecznie wnieść do sądu skargę na orzeczenie organu administracji, skarżący musi to uczynić za pośrednictwem tego organu, w terminie prawem przewidzianym. Wprawdzie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazuje, co się dzieje w sytuacji, gdy skarżący złoży skargę bezpośrednio do sądu czy innego organu, jednakże powyższą lukę uzupełnia orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym dominuje pogląd, że w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu czy organu niewłaściwego, sąd czy też organ, do którego wniesiono skargę, powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania dalszego biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd, bądź organ administracji w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej. Sąd I instancji podał, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że ostateczna decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] została doręczona skarżącemu w dniu 27 lutego 2017 r. Zatem trzydziestodniowy termin do skutecznego wniesienia skargi upływał z dniem 29 marca 2017 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie. Zatem nie został spełniony warunek wniesienia skargi za pośrednictwem organu, którego działalności skarga dotyczy. W związku z powyższym celem nadania skardze prawidłowego biegu Komendant Powiatowy Policji w Lipnie zobowiązany był przesłać skargę właściwemu organowi, co uczynił bez zbędnej zwłoki (data wpływu skargi do organu w dniu 28 marca 2017 r. – data prezentaty na skardze) w dniu 30 marca 2017 r. W konsekwencji, pomimo prawidłowego pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia, na skutek błędnego skierowania skargi do Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie, Sąd ten stwierdził, że skarga została wniesiona skutecznie dopiero w dniu 30 marca 2017 r., czyli z uchybieniem ustawowego terminu. W zażaleniu S.C. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając wydanie go z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarga została wniesiona skutecznie dopiero w dniu 30 marca 2017 roku, czyli z uchybieniem ustawowego terminu, w sytuacji gdy termin ten został zachowany. Na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nadanie skardze biegu. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący nie akceptuje poglądu, iż wniósł skargę do niewłaściwego organu, bowiem organem, którego działanie jest przedmiotem skargi - w sprawie zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest właśnie Komendant Powiatowy Policji w Lipnie, a nie organ, który rozpatrywał odwołanie. Skarżący podkreśla przy tym, że we wcześniejszych sprawach również składał skargę na decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nigdy nie podlegały one odrzuceniu. Przywołał skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 596/16 z dnia 6 września 2016 r., która również została złożona za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie. Ponadto skarżący nie zgadza się ze stwierdzeniem Sądu, iż w przypadku przesłania skargi do właściwego organu przez organ, do którego skargę wniesiono, o wniesieniu skargi w terminie decyduje data nadania skargi przez sąd bądź organ administracji w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu. Jeśliby przyjąć, że skarżący niewłaściwie złożył skargę - to złożył ją w terminie przewidzianym w art. 53 § 1 P.p.s.a. i skarga powinna podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, bowiem nie zawierała braków, które by to uniemożliwiały. Skarżący złożył skargę dzień przed upływem terminu i Komendant Policji w Lipnie miał możliwość przesłania skargi Komendantowi Wojewódzkiemu jeszcze przed końcem dnia 29 marca 2017 r. Przesłanie skargi dopiero w dniu następnym, tj. w dniu 30 marca 2017 r. stanowi niczym nieuzasadnioną zwłokę, która pozbawiła skarżącego prawa do rozstrzygnięcia jego sprawy przez niezawisły sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Jak stanowi art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie (...) jest przedmiotem skargi – art. 54 ust. 1 P.p.s.a. W postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, ustawodawca wiąże z doręczeniem rozstrzygnięć doniosłe skutki procesowe. Od daty doręczenia rozstrzygnięcia liczyć należy terminy do dokonania określonych, przewidzianych prawem czynności, w tym do wystąpienia z odwołaniem, zażaleniem czy skargą do sądu administracyjnego. Zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia 15 lutego 2017 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 lutego 2017 r. (zwrotne poświadczenie odbioru k. 76 akt adm.). A zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi biegł dla skarżącego od dnia 28 lutego 2017 r. i upłynął w dniu 29 marca 2017 r. Tym samym wniesienia skargi w dniu 30 marca 2017 r. nastąpiło po upływie terminu ustawowego do jej wniesienia. W sytuacji wniesienia skargi do niewłaściwego organu, termin może być zachowany jedynie w przypadku, gdy organ, do którego niewłaściwie skierowano skargę, prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi. Gdy skarga została wniesiona do niewłaściwego organu, organ ten zobligowany jest przekazać skargę organowi właściwemu. Czynnikiem decydującym o zachowaniu terminu do wniesienia skargi będzie data nadania pisma przez niewłaściwy organ. W niniejszej sprawie skarga wniesiona została do organu niewłaściwego, bowiem do Komendanta Powiatowego Policji w Lipnie. Organ ten przekazał skargę organowi właściwemu, tj. Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Bydgoszczy w dniu 30 marca 2017 r. Oznacza to, że prawidłowym było uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarga S. C. przekazana Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Bydgoszczy w dniu 30 marca 2017 r. podlegała odrzuceniu jako spóźniona. Termin w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakim mowa w art. 53 ust. 1 P.p.s.a., jest terminem ustawowym. Niedotrzymanie tego terminu powoduje ujemne skutki procesowe – utratę prawa do skutecznego wniesienia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Postanowienie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W konsekwencji nie można przyjąć, że zaskarżone postanowienie narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz konstytucyjny zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego i nieograniczonego prawa do składania skarg. Wymóg zachowania terminów ustawowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.