I OZ 116/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta Stołecznego Warszawy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2092/25 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2092/25 w pkt 1 umorzył postępowanie sądowe ze skargi P. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania oraz w pkt 2 zwrócił stronie skarżącej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazano, że w piśmie z dnia 27 października 2025 r. strona skarżąca zawarła oświadczenie o cofnięciu skargi z uwagi na wydanie przez Starostę Legionowskiego postanowienia z dnia 10 października 2025 r. o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Strona wskazała, że w związku z tym wnosi o umorzenie postępowania sądowego, przekazanie akt sprawy Staroście Legionowskiemu oraz zwrot uiszczonego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umarzając postępowanie sądowe uznał, że złożone przez stronę skarżącą oświadczenie o cofnięciu skargi nie zmierza do obejścia prawa oraz nie spowoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności, w związku z czym na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", postanowił jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Miasto Stołeczne Warszawa, zarzucając naruszenie: 1) art. 60 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § l pkt 2 i 4 oraz art. 126 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i uznanie za dopuszczalne cofnięcia przez skarżącego skargi, które to cofnięcie prowadzi do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 czerwca 2025 r. obarczonego wadą nieważności, albowiem skierowanego w myśl uchwały NSA z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22, do podmiotów niebędących stronami toczącego się w tej sprawie postępowania administracyjnego, tj. do P. oraz W. S.A. (poprzednio P. S.A., W. lub "P."), w czym wyraża się zarazem wpływ omawianego uchybienia na wynik sprawy, skoro dostrzegając wadę nieważności postanowienia Sąd I instancji nie wydałby zaskarżonego postanowienia, tylko odrzucił, względnie oddalił skargę P., której cofnięcie było w tej sytuacji nieskuteczne; 2) art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 50 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie pomimo braku skutecznego cofnięcia skargi, w czym wyraża się wpływ tego uchybienia na wynik sprawy, skoro dostrzegając bezskuteczność cofnięcia skargi WSA nie wydałby zaskarżonego postanowienia, tylko odrzucił, a co najmniej oddalił tę skargę; 3) art. 133 zd. 1 P.p.s.a., art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 156 P.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy oraz treści jej akt, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało umorzeniem postępowania, zaś dostrzegając - na podstawie wszechstronnej analizy akt sprawy oraz jej okoliczności - wadę nieważności postanowienia Wojewody i w efekcie bezskuteczność cofnięcia skargi, WSA nie wydałby zaskarżonego postanowienia, tylko odrzucił, a co najmniej oddalił tę skargę, co znalazłoby również odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które obecnie nie wskazuje, aby dopuszczalność cofnięcia skargi Sąd I instancji w ogóle analizował; 4) art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i dokonanie zwrotu wpisu od skargi, której cofniecie było nieskuteczne, a tym samym nie uprawniało P. do otrzymania zwrotu tego wpisu, w czym wyraża się zarazem wpływ tego uchybienia na wynik sprawy, skoro prawidłowo oddalając, a co najmniej odrzucając skargę WSA nie orzekłby o zwrocie uiszczonego od tej skargi wpisu. Wobec powyższego, Miasto Stołeczne Warszawa wniosło o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) dokonanie zwrotu na rzecz uczestnika wpisu uiszczonego od zażalenia, a to stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 2 w zw. z art. 12 P.p.s.a.; 3) zasądzenie na rzecz uczestnika zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych - w orzeczeniu, o którym mowa w art. 209 P.p.s.a., jakie zapadnie w tej sprawie. W odpowiedzi na zażalenie P. z siedzibą w L. wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 60 P.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Skuteczne cofnięcie środka zaskarżenia powoduje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a wydane w tym przedmiocie postanowienie, jako kończące postępowanie, zaskarżone może być zażaleniem (art. 194 § 1 pkt 1b P.p.s.a.). Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie każdy z podmiotów postępowania sądowego może jednak wystąpić z tym środkiem zaskarżenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym oświadczenie o cofnięciu takiej skargi wszczyna odrębne postępowanie, mające charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, a uczestnicy postępowania, którzy nie wnieśli skargi, nie mają uprawnienia do zaskarżenia orzeczenia wydanego na skutek oświadczenia o cofnięciu tej skargi, nawet jeśli mają interes prawny w postępowaniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje bowiem zasada dyspozycyjności. Wynika z niej, że tylko skarżący może cofnąć skargę, a więc uczestnicy postępowania, którzy nie wnieśli skargi, nie mają takiego uprawnienia. W konsekwencji, nie mogą oni zaskarżyć postanowienia wydanego w wyniku cofnięcia skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 3306/14, z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 141/15, z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 94/13, z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 344/18, z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II OZ 321/21, z dnia 21 lipca 2023 r. sygn. akt I OZ 289/23 oraz B. Dauter, Komentarz do art. 60 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. VI, LEX 2016, teza 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2015, s. 369). Mając na uwadze powyższe rozważania przyjąć należy, że w niniejszej sprawie Miasto Stołeczne Warszawa nie miało interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Sądu I instancji o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 czerwca 2025 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania i w związku z tym wniesione zażalenie podlega oddaleniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku P. z siedzibą w L. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wyjaśnić należy, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.