I OZ 113/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 611/21 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2021 r. nr SKO Gd/2601/21 w przedmiocie pomocy społecznej w formie posiłków postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 15 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek M. K. o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego w sprawie ze skargi na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie pomocy społecznej w formie posiłków. Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 10 listopada 2022 r. uchylił decyzje organów administracyjnych obu instancji wydane w sprawie przyznania skarżącemu pomocy społecznej w formie posiłków. Pismem z 13 listopada 2022 r. skarżący złożył sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarł wniosek o wyłączenie sędziego WSA Pawła Mierzejewskiego powołując się na treść art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jego zdaniem sędzia prowadził mobbing względem protokolanta oraz dyskryminował pełnomocnika skarżącego. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności wymienionego sędziego. Nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji. Na marginesie wskazał, że zgodnie z art. 100 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a."), protokolant spisuje protokół z przebiegu posiedzenia jawnego pod kierunkiem przewodniczącego. W związku z tym stwierdzić należy, że argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogły przesądzić o wyłączeniu wskazanego sędziego od udziału w niniejszej sprawie, albowiem - jak wynika z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP - sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Skarżący zaś, poprzez swoje przypuszczenia, zarzuty oraz pozbawiony uzasadnionych podstaw brak zaufania do bezstronności sędziego nie może wpływać na kształt składu orzekającego w oczekiwany przez siebie sposób. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Podjęcie przez wskazanego sędziego, w odczuciu skarżącego, niekorzystnych działań i czynności procesowych w toku rozprawy, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu prowadzenia przez sędziego rozprawy mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Dodatkowo zauważyć należy, że sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie, złożył wymagane oświadczenie, wskazując, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłącznie go od rozpoznania sprawy. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi zaś w rozpoznawanym przypadku wątpliwości. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.