I OZ 108/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.M. i E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 137/14 przyznające prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. M. i E.M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 137/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwolnił skarżących W. M. i E.M. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla W.M. i E.M. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawców jest renta rodzinna E.M. w wysokości 3.714,65 zł brutto (3.045 zł netto). Nie posiadają żadnego innego majątku. E.M. jest osobą w podeszłym wieku, hemodializowaną od 2008r. W. M. jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, na utrzymaniu matki- E. M., którą musi się stale opiekować, ze względu na jej stan zdrowia. Wydatki w gospodarstwie domowym (z wyłączeniem zakupu żywności i odzieży) składają się z następujących kosztów miesięcznie: spłata zadłużenia na karcie kredytowej- 168 zł, spłata rat za dokonane zakupy w systemie ratalnym- 70,30 zł, - ubezpieczenie – 28 zł, - abonament telefoniczny- ok. 139 zł, - opłaty za mieszkanie 255 zł, - opłata za gaz- ok. 100 zł, - energia elektryczna- ok. 150 zł, - leki – ok. 200-250 zł, - wkłady filtrujące wodę- ok. 250 zł. Ponadto skarżący wskazali, że wspierają finansowo D.M. kwotą 300 zł miesięcznie przez okres ok. 5 miesięcy w roku. Przyznając prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, Sąd zwrócił uwagę, że łączny dochód skarżących wynosi 3.045 zł netto (renta rodzinna). Z kolei stałe wydatki skarżących to ok. 1500 zł miesięcznie. Po odliczeniu stałych wydatków, wnioskodawcom pozostaje ok. 700 zł na osobę miesięcznie. Powyższa kwota musi im wystarczyć na zakup żywności, ubrań, środków czystości i pozostałe, nieprzewidziane wydatki. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawców nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazali zatem dostatecznie, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co spełnia przesłankę, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli W. M. i E.M., wnosząc o "doprecyzowanie uzasadnienia postanowienia, poprzez wyeliminowanie fałszu z treści uzasadnienia". Skarżący podkreślili, że godzą się z sentencją postanowienia, ponieważ rozstrzygnięcie jest dla nich pozytywne. Wskazali, iż w piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. ustanowiony pełnomocnik z urzędu wniósł pismo, w którym podał nieprawdziwą kwotę wydatków na wodę źródlaną i wkłady filtrujące. Wydatki na ten cel nie wynoszą bowiem, jak podał pełnomocnik, 250 zł miesięcznie, a "około 166,95 zł miesięcznie". Ponadto skarżący podnieśli, że pełnomocnik nie skontaktował się z nimi przed wysłaniem pisma do Sądu, co uniemożliwiło poprawienie błędów w rzeczonym piśmie. W piśmie stanowiącym uzupełnienie zażalenia skarżący podnieśli dodatkowo, że radca prawny M. M. nie była uprawniona na przedstawienia dokumentów w imieniu skarżących, bowiem na skutek postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I OZ 732/14 uchylającego postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 25 lipca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, nie miała umocowania do działania w imieniu skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Określając w zażaleniu zakres żądania, skarżący wskazali, że wnoszą "o doprecyzowanie uzasadnienia postanowienia (...)". W uzasadnieniu zażalenia podnieśli ponadto, że "godzą się z postanowieniem", ponieważ jest dla nich pozytywne, kwestionują natomiast ustalenia Sądu co do wysokości miesięcznych wydatków na wkłady filtrujące przedstawionych przez radcę prawnego M. M.. Tak sformułowane zażalenie wyraźnie wskazuje, że zaskarżono jedynie uzasadnienie postanowienia z dnia 1 grudnia 2014 r. Tymczasem w ustawie p.p.s.a. nie ma przepisu, który umożliwiałby zaskarżenie wyłącznie uzasadnienia postanowienia lub jego części, zaś z art. 194 § 3 p.p.s.a. określającego wymogi formalne zażalenia wynika jedynie możliwość uchylenia lub zmiany postanowienia, nie zaś samego uzasadnienia. Jedyną dopuszczalną drogą zmiany uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji jest więc zaskarżenie całego postanowienia (por. postanowienia NSA: z 24 marca 2006 r., I FSK 750/05; z 10 maja 2007 r., II OSK 107/07; z 24 kwietnia 2009 r., I OSK 891/08; z 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1404/11; dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych przyczyn zażalenie skarżących, w którym zakwestionowano jedynie uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2014 r. należy uznać za niedopuszczalne, co skutkuje jego odrzuceniem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.