I OZ 1063/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 80/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Gnieźnie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 80/13 odmówił M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Gnieźnie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu podkreślono, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu I instancji treść złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeń i dokumentów nie wskazuje, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym nie było możliwe przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. K. podnosząc, że w pierwszej kolejności Sąd I instancji powinien podjąć czynności zmierzające do merytorycznego rozpoznania skargi, natomiast przyznane prawo pomocy, zgodnie z art. 249 p.p.s.a. może być w każdym czasie cofnięte. Zdaniem skarżącego, zamiast nadać wniesionej przez niego skardze bieg, Sąd skupia się na badaniu sytuacji finansowej skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W obowiązującym stanie prawnym nie jest zatem możliwe przyznanie skarżącemu prawa pomocy bez uprzedniego wyjaśnienia jego sytuacji materialnej i możliwości płatniczych – jak to postulowano w zażaleniu. Sąd wydaje orzeczenie w tej sprawie mając na uwadze okoliczności podane w oświadczeniu strony zawartym we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a. W razie zaś, gdy oświadczenie to jest zdaniem Sądu niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca jest zobowiązany złożyć na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12 i z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zawiera wyczerpującą i przekonującą argumentację odnoszącą się do stanu faktycznego ustalonego obiektywnie na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z matką, która otrzymuje emeryturę w kwocie 1762 zł miesięcznie, ponadto z zeznania podatkowego wynika, że w roku 2012 uzyskał dochód w kwocie 22184 zł. Skarżący posiada oszczędności w kwocie 2000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo ocenił, że złożone przez skarżącego oświadczenia i dokumenty nie pozwalają na pełną analizę jego stanu majątkowego. M. K. podnosił, że wydatki na prywatne leczenie skarżącego i jego matki oraz na leki wynoszą około 900 zł miesięcznie. Sąd ustalił, że M. K. z tytułu posiadanej polisy ubezpieczenia na życie opłaca comiesięczną składkę w kwocie 130,69 zł. Jednocześnie nie zostały przedstawione informacje, które zawierałyby pełne dane dotyczące miesięcznych kosztów utrzymania rodziny skarżącego, w tym utrzymania mieszkania o powierzchni 156 m2. Wobec powyższego Sąd I instancji słusznie uznał, że przedstawiona przez skarżącego niepełna informacja o stanie materialnym uniemożliwiała zbadanie jego rzeczywistych możliwości poniesienia kosztów postępowania. W konsekwencji zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art.197 p.p.s.a.