I OZ 1010/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 846/16 w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów (pkt II sentencji wyroku) i przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz radcy prawnego M.K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 846/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę S.K. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W drugim punkcie orzeczenia Sąd przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz pełnomocnika skarżącej kwotę 240 zł powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie drugim ww. wyroku wniosła S.K. reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie: 1) § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r., w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu; 2) § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w. zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy do spraw wszczętych przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., tj. 2 listopada 2016 r., mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o zmianę punktu II wyroku i przyznanie od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego M.K. kwoty 480,00 zł powiększonej o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej w całości pomocy prawnej z urzędu; zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych w postępowaniu zażaleniowym; przyznanie od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego M.K. kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, powiększonej o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, W ocenie skarżącego nie sposób się zgodzić z Sądem I instancji, iż w niniejszym przypadku ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Zgodnie z § 22 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych przed wejściem w życie przedmiotowego rozporządzenia mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Niniejsza sprawa została zainicjowana skargą z wniesioną w dniu 1 września 2016 r. Przedmiotowa skarga została przekazana do Sądu I instancji w dniu 4 października 2016 r. Z kolei rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r. weszło w życie 14 dni od jego publikacji, tj. w dniu 2 listopada 2016 r. Z uwagi na powyższe należy uznać, iż niniejsza sprawa została zainicjowana przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. i dlatego w niniejszej sprawie powinno mieć zastosowanie rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r., które w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c przewiduje stawkę 480,00 zł. W sytuacji zastosowania przez Sąd I instancji rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. doszło do naruszenia § 22 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. bowiem wprost nakazuje on stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw zainicjowanych przed wejściem w życie rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest zasadne. Odnosząc się do zażalenia na postanowienie w zakresie kosztów postępowania, zawarte w punkcie drugim zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest ono zasadne. Stosownie do § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Powyższe rozporządzenie weszło w życie po upływie 14 dni od jego ogłoszenia, a zatem w dniu 2 listopada 2017 r. Powyższym rozporządzeniem uchylono rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Przepisy ww. rozporządzenia są zatem przepisami dotychczasowymi w rozumieniu § 22 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Jak to trafnie zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej, skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do organu II instancji w dniu 1 września 2016 r. i przekazana została wraz z aktami sprawy do Sądu w dniu 4 października 2016 r. Wyrok w niniejszej sprawie został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 9 marca 2017 r. Rację ma zatem pełnomocnik skarżącej, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie ww. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji (...) 480 zł., a zatem kwota w tej wysokości powiększona o stawkę podatku VAT winna zostać przyznana od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz ustanowionego dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów i przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 480 zł powiększoną o stawkę podatku VAT. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, z uwagi na to, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny zamieszcza w orzeczeniu rozstrzygnięcie o kosztach (art. 209 P.p.s.a.).